
Արմինֆո. Պետությունները բոլոր ժամանակներում ձգտել են կամ իրենց ենթարկել եկեղեցին, կամ կանխել նրա միջամտությունը պետական գործերին: Նման կարծիք է հայտնել ռեժիսոր, Հովհաննես Թումանյանի անվան պետական տիկնիկային թատրոնի նախկին տնօրեն Ռուբեն Բաբայանը՝ Հանրային հեռուստատեսությանը հարցազրույցում։
Նրա խոսքով՝ նման պրակտիկա եղել է տարբեր երկրներում։ Որպես օրինակ նա նշել Է Ֆրանսիան, Անգլիան, Իտալիան։ "1929 թվականին Մուսոլինին ընդհանրապես ստիպված էր Վատիկան պետություն ստեղծել, որպեսզի Կաթոլիկ եկեղեցին չմիջամտի Իտալիայի գործերին", - նշել է Բաբայանը:
Անդրադառնալով հայկական իրականությանը՝ Բաբայանը հիշեցրել է, որ Հայաստանում էլ պետությունը տարբեր ժամանակահատվածներում խստորեն վերահսկել է Եկեղեցին։ «Բավական է հիշել խորհրդային ժամանակը: Խորեն Ա կաթողիկոսը սպանվեց, իսկ հետագա բոլոր կաթողիկոսները ԽՍՀՄ տարիներին փաստացի գտնվում էին ՊԱԿ-ի վերահսկողության տակ։ Հիշենք նաև Գարեգին Ա-ի ընտրությունները, երբ նախագահն ուղղակիորեն կոչ արեց նրան կաթողիկոս ընտրել, իսկ հետո Կաթողիկոս Գարեգին Բ-ի ընտրությունները, որոնց ժամանակ արքեպիսկոպոսները հրապարակավ հայտարարեցին իշխանությունների կողմից ճնշումների մասին», - հիշեցրել է նա։
Ռեժիսորի խոսքով՝ 2018 թվին հասարակական-քաղաքական նոր փուլի մեկնարկից հետո պետությունը, ընդհակառակը, հեռու է մնացել եկեղեցական գործընթացներից: Սակայն 2020 թվականի պատերազմից հետո եկեղեցին սկսեց ակտիվորեն միջամտել քաղաքականությանը։ Նա նշել է, որ պատերազմից հետո հոգևորականների հայտարարությունները կարելի էր հասկանալ, քանի որ այդ ժամանակ իշխանության հրաժարական ու նոր ընտրություններ "չէին պահանջում միայն ծույլերը": "Բայց հետագա գործընթացներն ինձ մոտ այլ մտքեր ձևավորեցին", - ասել է Բաբայանը։
Նա ընդգծել է, որ իրեն ամենևին չեն հետաքրքրում կուսակրոնության ուխտի հարցերը, նշելով, որ բնությունը հաճախ ավելի ուժեղ է, քան կրոնական արգելքները, սակայն, նրա խոսքով, կան նաև ավելի լուրջ մեղադրանքներ: «Այսօր ոչ ոք չի կարող ժխտել, որ կաթողիկոսը քաղաքականությամբ է զբաղվում։ Նույնիսկ եկեղեցու դիրքորոշման պաշտպաններն ասում են, որ նա քաղաքացի է եւ դրա իրավունքն ունի", - նշել է Բաբայանը։
Այդ առումով նա ընդգծել է, որ Եկեղեցին մեկ առաքելություն ունի ՝ ցույց տալ դեպի Տերը տանող ճանապարհը։ «Ես միշտ Եկեղեցին համեմատել եմ հիվանդանոցի հետ: Հիվանդանոցը կարող է ունենալ դեղատուն, սրճարան, աղոթքի սենյակ, խանութ, գրադարան, բայց նրա հիմնական նպատակը մարդկանց բուժելն է: Եթե հիվանդանոցը դադարում է բուժել եւ կենտրոնանում է բիզնեսի վրա, այն չի կատարում իր հիմնական գործառույթը", - պարզաբանել է Բաբայանը։
Նա նաև ընդգծել է, որ այդ դիրքորոշումն արտահայտում է կողքից, քանի որ իրեն համարում է ագնոստիկ և հարգանքով է վերաբերվում և հավատացյալներին, և աթեիստներին: «Բայց միգուցե մեղքը պետք է տեսնել մեր մեջ: Եթե քեզ, ասենք, քո կամքին հակառակ, տանում են քաղաքական դաշտ և քեզ դրոշ են դարձնում, ապա հնարավոր է, եթե իհարկե դեմ ես, ապա չարժե այդ գործիքը լինել»,- ասել է նա:
Երկար ժամանակ, ինչպես նշել է Բաբայանը, Հայոց եկեղեցին գտնվել է տարբեր պետությունների ազդեցության տակ ՝ ինչպես խորհրդային շրջանում, այնպես էլ նախկինում ՝ օսմանյան, ռուսական կայսրություններում և Իրանում։ "Կարծում եմ՝ երբ Հայաստանում Եկեղեցին կորցրեց մեկ «տիրոջ», նա սկսեց փնտրել մեկ ուրիշին և գտավ նրան Հյուսիսում: Գուցե ես սխալվում եմ: Սա լուրջ հարց է։ Խոսքը կուսակրոնության ուխտը չէ։ Դա աշխարհաքաղաքական, գաղափարական, քաղաքակրթական և քաղաքացիական հարց է", - ասել է ռեժիսորը։
Նա ընդգծել է, որ անկախ իր կարգավիճակից, քաղաքացին՝ հոգևորական թե գյուղացի կամ դերասան, կարող է չհամաձայնել իշխանությունների վարած քաղաքականությանը, բայց պարտավոր է պաշտպանել նրա կարգավիճակը՝ որպես պետություն։