
Արմինֆո. Օտարացումը դարձել է Հայաստանի նոր Սահմանադրությունը, գրում է «Այլընտրանքային նախագծեր» խմբի անդամ Վահե Հովհաննիսյանը իր հոդվածում։
Նրա խոսքով՝ դպրոցականի ձերբակալության շուրջ հանրային քննարկումների որակը լավատեսության տեղ չի թողնում։ Կոլեկտիվ անտարբերության ֆոնին նկատվում է ծույլ և անգործ հանրային դիսկուրս, որը ցույց է տալիս ազգային անկազմակերպվածության աստիճանը։
«Ցավոք, մենք այլևս պետական հասարակություն չենք. մենք ավելի շատ նման ենք մեծ փախստականների ճամբարի, որի ելքը կորոշվի մոտ ապագայում։ Հաջորդ դրվագը ձեր աչքերի առաջ է։ Եթե այս կառավարությունը վերականգնվի, մենք անվերապահ «այո» կստանանք Ալիևի կողմից պահանջվող սահմանադրական փոփոխություններին։ «Ալիևի սրի տակ քայլելու» հրապարակային ցույցի ժամանակ մենք կամաչենք միմյանց աչքերի մեջ նայել, բայց դա թաքնված կլինի անզուսպ ցինիզմի, ամբողջ աշխարհի մեղադրանքների և քաղաքականությամբ զբաղվելու դժկամության հետևում։ Մի քանի օր անց Ալիևը ելույթ կունենա Բաքվում և կհայտարարի, որ խաղաղություն հաստատելու համար մնացել է ընդամենը երկու քայլ՝ 300,000 ադրբեջանցիների վերադարձը և Սևանի մասնակի «աշխարհայնացումը»։ Եվ կսկսվի նույն հանրային քննարկումը, ինչ այսօր՝ կիսամանկամիտ, անտարբեր, հարմարվող, առևտրական, պատմությունը կեղծող և սեփական ես-ը չափազանցնող», - նշեց քաղաքագետը։
Նա ցավով նշեց, որ իրականությունն այն է, որ Հայաստանը դադարել է հասարակություն լինելուց։ Հասարակությունը ենթադրում է որոշակի գրված և չգրված օրենքներ, նորմեր, համակեցության կանոններ, ամոթի զգացում, «չպետք է» ցանկ և միմյանց լսելու առնվազն նվազագույն հնարավորություն։ «Այսօր մենք սրանից ոչինչ չունենք։ Սա կանխատեսելով՝ երկու-երեք տարի առաջ ես ասացի, որ ընտրությունների միջև ընկած ժամանակահատվածում պետք է անցնենք զանգվածային երկխոսության։ Վստահ եմ, որ սա միակ ճիշտ ուղին է։ Սակայն այս գործընթացի համար մոդերատոր երբեք չի գտնվել։ Որովհետև մեր երկրում առաջնորդությունը նշանակում է այլ բան՝ միակողմանի որոշումներ, անսխալականություն և այլն։ Այսօր հայ ընտրազանգվածն ավելի օտարված է միմյանցից, քան մենք՝ ադրբեջանցիներից։
Դժվար չէ կռահել, թե որտեղ կհանգեցնի սա։ Պատահական չէ նաև, որ տարբեր հեղինակավոր և լուրջ սոցիոլոգիական ուսումնասիրություններ այսօր առաջարկում են բոլորովին այլ պատկերներ։ Աննորմալ հասարակությունն ունի աննորմալ սոցիոլոգիա։ Կարո՞ղ է ինքնաօտարացած, մասնատված հասարակությունը իրական ընտրություն կատարել իր միասնական ապագայի համար։ Տարածաշրջանում ստեղծված իրավիճակը սարսափելի է, եթե դրան մի պահ նայեք բանական մարդու աչքերով։
Ո՞վ կստանձնի ներքին հասարակական հարաբերություններ ստեղծելու գործընթացը։ Սա է գլխավոր հարցը։ Մինչ այդ մենք չենք լսում, չենք տեսնում, չենք հասկանում ամիսներ տևող հեռավորությունների ռիսկերը։ Մենք չենք հասկանում, թե ինչ են զգուշացնում օտարերկրացիները։ մեզ մասին։ Մենք հեռացել ենք իրականությունից և ճշմարտությունից», - ընդգծեց Վահե Հովհաննիսյանը։