Արմինֆո. 2026 թվականին Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև ռազմական էսկալացիայի հավանականությունը զգալիորեն նվազել է, իսկ խաղաղ կարգավորման հավանականությունն աճել է 2025 թվականին ինտենսիվ շարունակված երկկողմ բարձր մակարդակի բանակցությունների, ինչպես նաև օգոստոսի 8-ին ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի ակտիվ մասնակցությամբ ձեռք բերված Վաշինգտոնյան հռչակագրի և Խաղաղության ու միջպետական հարաբերությունների հաստատման մասին համաձայնագրի ստորագրման արդյունքում։ Այդ մասին ասվում է Հայաստանի Արտաքին հետախուզության ծառայության հրապարակած 2026 թվականի հանրապետության արտաքին ռիսկերի մասին տարեկան զեկույցում։
"Նշված և ուղեկցող գործընթացների և տվյալների համակողմանի վերլուծության արդյունքում մենք գրեթե քիչ հավանական ենք համարում 2026 թվականին Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև ռազմաքաղաքական դրդապատճառներով տարբեր մասշտաբների ռազմական էսկալացիայի առաջացումը։ Մենք նաև քիչ հավանական ենք համարում լոկալ գործողությունները կամ միջադեպերը, որոնք կապված չեն ռազմաքաղաքական դրդապատճառների հետ", - ասվում է զեկույցում՝ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հարաբերությունների վերաբերյալ։
Միևնույն ժամանակ, ԱՀԾ-ում կարծում են, որ 2026 թվականին առավել հավանական կլինի նոր առաջընթացը երկու երկրների միջև սահմանագծման և սահմանազատման գործընթացում, երկկողմ առևտրատնտեսական նախաձեռնություններում, հասարակությունների միջև երկխոսության, հումանիտար և այլ հարցերում:
"Նույնիսկ, եթե տարածաշրջանային ենթակառուցվածքն ապաշրջափակվի, առաջընթաց, ամենայն հավանականությամբ, կարձանագրվի արդեն իսկ սկսված գործընթացներում, իսկ Հայաստանի երկկողմ նախաձեռնությունները ՝ հարևան երկրների հետ տրանսպորտային ենթակառուցվածքների զարգացման ուղղությամբ, կխթանեն տարածաշրջանային տնտեսական ավելի մեծ նախագծերի իրականացման գործընթացը", - ասվում է զեկույցում:
"Սակայն, միևնույն ժամանակ, 2026 թվականին կմեծանան սեփական ազդեցությունն ու աճող շահերը հետապնդող պետությունների կողմից վնասակար գործողությունների ռիսկերը՝ ուղղված տրանսպորտային ենթակառուցվածքի զարգացման այդ գործընթացների դեմ։ Եւ Ադրբեջանի եւ այլ սուբյեկտների կողմից Հայաստանի ինքնիշխանությունը կասկածի տակ դնող եւ տրանսպորտային ենթակառուցվածքի զարգացման ծրագրերի իրականացմանը խոչընդոտող վնասակար դիսկուրսների եւ հայեցակարգերի հետեւողական օգտագործումը միայն կնպաստի այդ ռիսկերի նյութականացմանը", - հավելել են Հայաստանի ԱՀԾ-ում:
Ընդ որում, ընդգծվում է, որ ԱՀԾ համալիր վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ, այսպես կոչված, "Արեւմտյան Ադրբեջանի" եւ "արեւմտյան ադրբեջանցիների վերադարձի" մասին պետական մակարդակով Ադրբեջանի կողմից առաջ քաշվող դիսկուրսը եւ դրա հետ կապված գործողությունները երկարաժամկետ հեռանկարում խաղաղաշինության համար զգալի բացասական եւ ռիսկային գործոն են: Նշվում է, որ ԱՀԾ տվյալները ցույց են տալիս, որ Ադրբեջանը ոչ միայն չի նվազեցրել, այլև զգալիորեն ուժեղացրել Է այդ քարոզչությունը՝ Վաշինգտոնյան հռչակագրից հետո, ինչն էական սպառնալիք է տարածաշրջանային կայունության, անվտանգության և երկարաժամկետ խաղաղության համար:
"2026 թվականին Ծառայության գերակա խնդիրներից մեկը լինելու է Ադրբեջանի՝ "արևմտյան ադրբեջանցիների վերադարձի" առաջմղման պետական քաղաքականության իրական նպատակի շարունակական գնահատումը։ Մասնավորապես, գնահատվելու է, թե արդյոք Ադրբեջանը, այդ թեմաները վերածելով նոր ազգային գաղափարախոսության, մտադիր է հակամարտությունը տեղափոխել Հայաստանի տարածք ինչ-որ նոր ձեւաչափով, թե , այսպես կոչված, "արեւմտյան ադրբեջանցիների վերադարձի" մասին խոսակցությունները Ադրբեջանի արտաքին քաղաքական սակարկության մաս են կազմում եւ, մասնավորապես, ղարաբաղյան հայերի վերադարձի թեմային հակազդելու գործիք", - նշվում է Հայաստանի ԱՀԾ զեկույցում:
Նշենք, որ 2023 թվականի աշնանը Արցախի բռնազավթումից հետո ադրբեջանական իշխանությունները սկսել են ակտիվորեն առաջ տանել "ադրբեջանցիների ՝ Արևմտյան Ադրբեջան հայրենիք վերադառնալու մասին" պատումը՝ նկատի ունենալով Հայաստանի ողջ տարածքը ։ Ադրբեջանական իշխանությունները կեղծում են պատմական տվյալները և Հայաստանի ողջ տարածքը ներկայացնում "պատմական ադրբեջանական հողեր":
Փորձագետ․ Փաշինյանի այցը Ռուսաստան նախադրյալներ է ստեղծում երկխոսության վերականգնման համար, բայց հարաբերությունների ջերմացումն, ավելի շուտ, խորհրդանշական բնույթ է կրում
Քաղաքագետ․ Կասկածելի ընտրություններից հետո Հայաստանի իշխանություններն սկսել են ամրացնել պնդօղակները
Փորձագետ. սպանված Խամենեյի հուղարկավորությունը դարձավ Իրանի կողմից իր կապերի դիվանագիտական ինվենտարիզացիա
Հայ թուրքագետը բացատրեց, թե ինչպես է Ադրբեջանը վերաշարադրում Երևանի պատմությունը
Զախարովա․ ԵՄ հետ մերձեցման Հայաստանի գիծը ռիսկեր է պարունակում ԵԱՏՄ անդամ երկրների տնտեսական անվտանգության համար
Ժամանակն է, որպեսզի հարավկովկասյան երկրները Հարավային Կովկասի մասին մտածեն որպես մեկ ընդհանուր տարածաշրջանի. Փաշինյան
Մոսկվան Հայաստանի հետ կապված իրավիճակում տեսնում է այն ինտեգրացիոն միավորումներին հարվածելու փորձեր, որոնց մասնակցում է ՌԴ-ն․ Ռուսաստանի նախագահի օգնական
Զախարովա․ Հայաստանը Ռուսաստանի հետ հարաբերություններն ընկալում է որպես գործիք՝ դեպի ԵՄ վերակողմնորոշումը ֆինանսապես ապահովելու համար
Հայաստանի արդարադատության նախարարն ու ԵՄ դեսպանը քննարկել են Երևանի համար վիզաների ռեժիմի ազատականացման օրակարգային հարցեր
Ադրբեջանագետ. Հայաստանի դեմ Ադրբեջանի զավթողական ծրագրերը հնարավոր են դարձել բացառապես Արցախի հարցով Փաշինյանի որոշումների արդյունքում
Զախարովա. Ռուսաստանը բողոքի նոտա է հղել Հայաստանին՝ Գյումրիի «Մայր Հայաստան» հուշահամալիրում տեղի ունեցած վանդալիզմի դեպքի կապակցությամբ
Սամվել Կարապետյանն առաջարկում է ընտրություններից հետո ստեղծել ընդդիմադիր կոալիցիա
Արցախի մշակութային ժառանգության պաշտպանը Մոսկվային կոչ է արել արձագանքել օկուպացված ԼՂՀ-ում Ադրբեջանի կողմից Հայրենական մեծ պատերազմի հուշարձանների ոչնչացմանը
Գլխավոր դատախազությունը դիմել է ԿԸՀ ՝ Ռոբերտ Քոչարյանի նկատմամբ քրեական հետապնդմանը համաձայնության համար
Նիդերլանդների վարչապետն իր աջակցությունն է հայտնել Հայաստանում ժողովրդավարական բարեփոխումների և տնտեսական դիվերսիֆիկացման օրակարգին
"Ժառանգություն". ժամանակն է, որ Հայաստանի ընդդիմությունը ժողովրդին ներկայացնի իրավատեր այլընտրանք՝ լայն-քաղաքական ու վերկուսակցական, հավաքական նորովի առաջնորդությամբ
