Ռուս քաղաքագետ․ Հայաստանի նկատմամբ Ռուսաստանի պատժամիջոցները հերթական կրակոցն է սեփական ոտքին

Արմինֆո.  Ռուսաստանի կողմից հայկական մի շարք ապրանքների ներմուծման առևտրային սահմանափակումներն ու արգելքները չեն կարող վախեցնել Հայաստանին, քանի որ դա հերթական "կրակոցն է սեփական ոտքին"։ Նման կարծիք է հայտնել ռուս դիվանագետ, ՌԴ ԱԳՆ Հայաստանի բաժնի նախկին ղեկավար, քաղաքագետ Նիկոլայ Պլատոշկինը ՝ մեկնաբանելով ռուսական կողմի վերջին հայտարարությունները Եվրամիությանը Հայաստանի անդամակցության գործընթացի մեկնարկի ֆոնին:

Ինչպես այդ առնչությամբ հիշեցրել է Պլատոշկինը, ճիշտ նույն կերպ ռուսական կողմը վախեցնում էր Մոլդովային ու Վրաստանին։ Բայց, արդյունքում, ինչպես ուշադրություն է հրավիրել փորձագետը, ստացել է միայն այն, որ այդ երկրները գտել են այլ շուկաներ: "Այժմ մենք արգելել ենք Հայաստանից "Ջերմուկ" հանքային ջրի, կոնյակի, գինու, ծաղիկների, մրգերի ներկրումը։ Իհարկե, դա հարվածել է Հայաստանի արտադրողներին, բայց չէ որ դա հարվածել է  նաև Ռուսաստանի սպառողներին։ Եվ արդյո՞ք նրանք, ովքեր արտադրում են այդ հանքային ջուրնը կամ ծաղիկներ են վաճառում, հակառուսական են տրամադրված կամ կողմ են ԵՄ-ին",- հռետորական հարց է հնչեցրել քաղաքագետը։

Պլատոշկինը համոզված է, որ այդպիսով Ռուսաստանը միայն կորցնում է հայ արտադրողների վստահությունը և ցույց է տալիս, որ հարկ եղած դեպքում երկիրը կդադարի նրանցից որևէ բան գնել: "Ստացվում է, որ այդ արգելքներով նրանք "զինամթերք" են նետում Հայաստանում հակառուսական տրամադրված ուժերին։ Այսինքն, այլ կերպ ասած, այդ պատժամիջոցները հարվածում են միայն Ռուսաստանին և օգնում են Հայաստանում հակառուսական ուժերին", - համոզված է քաղաքագետը։

Ճիշտ նույն կերպ, նրա ասելով, Հայաստանը նոր եղանակներ կգտնի դեպի երկիր գազի մատակարարումը կազմակերպելու համար, օրինակ ՝ Ադրբեջանով կամ Իրանով։ Այդ առնչությամբ  նա հիշեցրել Է Իրանից գազատարի առկայության մասին, որով անցնում է Ռուսաստանին մատակարարումների ծավալի մեկ քառորդը ։ "Ավելին, դա ձեռնտու կլինի նաև Իրանին։ Քանի որ այդ գազատարը ենթակա չէ Հորմուզի նեղուցի շրջափակմանը։ Բացի այդ, պետք է հիշել Կասպից ծովում վիթխարի հանքավայրի առկայության մասին։ Այնտեղի գազը կբավականացնի ոչ միայն Հայաստանին։ Այն արդեն արդյունահանում են Ադրբեջանն ու Ղազախստանը։ Այսինքն ՝ Կասպից ծովով արդեն անցկացված է գազատար", - ուշադրություն է հրավիրել փորձագետը։

Պլատոշկինն այդ առումով հիշեցրել է նաև Ադրբեջանից Հայաստան նավթամթերքի մատակարարման մասին։ "Եվ նա (Ադրբեջանը - խմբ.) կկարողանա հեշտությամբ կտրել Հայաստանը Ռուսաստանից՝ տնտեսապես, եթե նման նպատակ դնի։ Դրա համար նույնիսկ գերներդրումներ պետք չեն։ Եվ դրանից հետո Ռուսաստանում կհարցնեն, թե ինչու են իրենք ոտք դրել նույն փոցխի վրա, ինչպես Վրաստանում, Մոլդովայում և Չեխիայում", - կարծում է քաղաքագետը։

Այսպես, փորձագետի խոսքով, Հայաստանի նկատմամբ ճնշում գործադրելն անիմաստ է։ Այլ բան է երկրի անվտանգության հարցը։ Այդ առնչությամբ նա ուշադրություն է հրավիրել երաշխիքների բացակայության վրա, որ Ադրբեջանն ու Թուրքիան ապագայում չեն հարձակվի Հայաստանի վրա։ "Եվ Հայաստանը ոչ մի հնարավորություն չունի դիմակայելու այդ երկու երկրների դեմ, քանի որ ուժերի հարաբերակցությունը հայկական կողմի օգտին չէ, նրա աշխարհառազմավարական մրցակիցների առավելությունները մեծ են։ Եվ, իհարկե, քանի դեռ Հայաստանի և Թուրքիայի միջև սահմանը հսկում են ռուսական սահմանապահ զորքերը, նրանք չեն ներխուժի, քանի որ դա կընկալվի որպես հարձակում Ռուսաստանի վրա։ Բայց եթե Հայաստանն ընտրի այն տարբերակը, որի դեպքում ռուսական 102-րդ ռազմակայանը պետք է հեռանա, ապա այստեղ արդեն հարց կառաջանա․ իսկ ով կփոխարինի նրան։ Պետք է հասկանալ, որ տնտեսությունը շահեկան գործ է, և այստեղ Հայաստանի ձեռքերը ալարելն անօգուտ է։ Իսկ ահա անվտանգության հարցը կարևոր է, և հայ ժողովուրդը պետք է ուշադիր ուսումնասիրի այն, որովհետև այստեղ սխալվել այլևս չի կարելի։ Այն ամենով հանդերձ, որ Հայաստանը Ռուսաստանին ուղղված հարցեր ունի, և դրանցից շատերն արդարացված են, պետք է մտածել, նախ և առաջ, ապագա սերնդի, երկրի պահպանման մասին։ Ավելին, ես համոզված եմ, որ ուժեղ Հայաստանը ձեռնտու է նաև Ռուսաստանին", - ամփոփել է Պլատոշկինը։

Մայիսի 22-ին Ռուսաստանը սահմանափակումներ է կիրառել հայկական ծաղիկների, իսկ մայիսի 20-ից ՝ պտուղ-բանջարեղենի ներկրման համար:  Իսկ "Ռոսպոտրեբնադզորը" մայիսի 28-ից կասեցրել է ՌԴ տարածքում 64.5 մլն միավոր "Ջերմուկ" հանքային ջրի իրացումը: Հանձնարարականի համար հիմք են հանդիսացել արտադրողի կողմից տեխնիկական կարգավորման մասին օրենսդրության պարտադիր պահանջների խախտումները: Հատկանշական է, որ այդ ամենը սկսվել է այն բանից հետո, երբ 2025 թվականի հունվարի 9-ին Հայաստանի կառավարությունը հավանություն էր տվել Եվրոպական միությանը անդամակցության գործընթացի մեկնարկի մասին օրենքի նախագծին, որը մարտի 26-ին վերջնականապես ընդունվել էր երկրի խորհրդարանի կողմից, իսկ նույն թվականի ապրիլի 4-ին ստորագրվե լ Հայաստանի նախագահի կողմից։ Մոսկվայում այն ժամանակ հայտարարեցին, որ Ռուսաստանը Հայաստանին հասցրել է, որ Եվրասիական տնտեսական միությանը և Եվրամիությանը միաժամանակյա անդամակցությունն անհնար է։ 2026 թվականի մայիսի 9-ին Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը լրագրողների հետ զրույցում Հայաստանին առաջարկել էր որքան հնարավոր է շուտ կողմնորոշվել ԵՄ և ԵԱՏՄ անդամակցության հարցում ՝ նշելով հարկ եղած դեպքում "քաղաքակիրթ ապահարզան սկսելու" պատրաստակամությունը։ Երևանում՝ ի պատասխան, նշել են, որ ԵԱՏՄ-ից դուրս կգան, երբ հարկ համարեն։ 2026 թվականի մայիսի 29-ին Ռուսաստանի նախագահը կրկին անդրադարձել է այս թեմային,  հիշեցնելով, որ փորձագետների նախնական գնահատականներով ՝ Եվրասիական տնտեսական միությունից (ԵԱՏՄ) Հայաստանի դուրս գալը կհանգեցնի նրա ՀՆԱ-ի առնվազն 14 տոկոսի կորստին։ Բացի այդ, նա հայկական կողմին կոչ է արել օր առաջ հանրաքվե անցկացնել, այն հարցի շուրջ թե որտեղ պետք է լինի Հայաստանը ՝ ԵԱՏՄ-ում թե ԵՄ-ում։