Արմինֆո.Հայաստանում ընտրություններն այսօր վերածվել են ոչ թե քաղաքական գաղափարների, այլ ֆինանսական ռեսուրսների պայքարի, որոնք քաղաքական ուժերն օգտագործում են ընտրողներին ներգրավելու համար: Այդ մասին հայտարարել է պետական ֆինանսների կառավարման մասնագետ Արտակ Քյուրումյանը՝ Երևանում "Ո՞վ է ֆինանսավորում քաղաքականությունը. Ռիսկերը ընտրություններից առաջ" թեմային նվիրված մամուլի ասուլիսի ժամանակ։
Այդ համատեքստում փորձագետն անդրադարձել է 2024 թվականին ուժի մեջ մտած փոփոխություններին, որոնց համապատասխան, նախընտրական հիմնադրամին նվիրատվությունների շեմը 2,5 մլն դրամից դարձել է 10 մլն դրամ, իսկ հաշվետվության նոր ձևը պարունակում է միայն անուն-ազգանուն: Քյուրումյանն ուշադրություն է հրավիրել այն հանգամանքի վրա, որ այդ փոփոխությունները կարող են բացասական հետեւանքներ ունենալ, քանի որ հենց Ազգային ժողովում բավականին շատ են նույն անուն-ազգանուններով մարդիկ, ինչը դժվարացնում է նվիրատուների նույնականացումը: "Դրա համար էլ կան անձի ինքնությունը որոշելու այլ տվյալներ, և այդ առումով միայն անուն - ազգանվան առկայությունը խնդիրներ է ստեղծում", - նշել է նա:
Խոսելով նվիրատվությունների շեմի բարձրացման մասին ՝ փորձագետը նկատել է, որ դա, իր հերթին, հնարավորություններ է բացում քաղաքական գործընթացներում խոշոր ներդրումների, երբեմն, նույնիսկ, ստվերային գումարների ներդրման համար: Քյուրումյանը կարծում է, որ դա ռիսկեր է ստեղծում ինչպես իշխող կուսակցության, այնպես էլ ընդդիմության համար, քանի որ ֆինանսական հոսքերը կարող են դուրս գալ վերահսկողությունից: "Ըստ էության, եկամուտների և ծախսերի վերահսկման խնդիր է առաջանում, այսինքն ՝ հնարավորություն չկա համոզվելու, որ մենք գործ ունենք ընտրությունների արդար քաղաքական պայքարի հետ", - նկատել է փորձագետը:
Այդ առնչությամբ նա կոչ է արել ուշադրություն դարձնել, թե ովքեր են եղել նվիրատվությունների շեմի բարձրացման նախաձեռնողները, հիշեցնելով, որ նախաձեռնությունը եղել է իշխող "Քաղաքացիական պայմանագիր" կուսակցությունից: Քյուրումյանը նշել է, որ նման գործողությունները կասկածներ են հարուցում ՝ հարցեր առաջացնելով այդ որոշումների հնարավոր թաքնված նպատակների մասին։ Բացի այդ, ինչպես նշել է փորձագետը, իշխանությունների ֆինանսավորմամբ առավել հաճախ հետաքրքրված են գործարարները, որոնք առաջնորդվում են սեփական ֆինանսական շահերով ։ "Այսինքն, դա նշանակում է, որ այնտեղ կա թաքնված ֆինանսական շահ, և, ամենայն հավանականությամբ, կա ինչ - որ պայմանավորվածություն իշխանությունների հետ ։ Իհարկե, ֆինանսավորման խնդիրները վերաբերում են նաև այլ քաղաքական ուժերին, բայց ես շեշտը դնում եմ հենց իշխանությունների վրա, քանի որ նրանք կառավարում են պետական ֆինանսները ։ Դա բիզնեսի մոտ հետաքրքրություն է առաջացնում նվիրատվություն անել հենց իշխանություններին, որպեսզի հետագայում ավելի լոյալ վերաբերմունք ստանան պետական կառույցների կողմից", - պարզաբանել է Քյուրումյանը։
Փորձագետի խոսքով ՝ այս համատեքստում մեծ դեր ունի հետաքննական լրագրությունը, որը, ի տարբերություն դրա համար պատասխանատու կառույցների, բացահայտում է նման դեպքերը: Քանի որ, ինչպես նշել է Քյուրումյանը, այս խնդրի նկատմամբ ուշադրության բացակայությունը կարող է հանգեցնել ընտրությունների արդարության նկատմամբ հանրության վստահության կորստին: "Ըստ էության, մարդիկ տեսնում են, որ ընտրությունները վաղուց արդեն գաղափարախոսությունների պայքար չեն, այլ վերածվել են ֆինանսական ռեսուրսների պայքարի։ 2018 թվականին Հայաստանի ժողովուրդն ընտրություն կատարելիս մերժում էր հին անարդար կառավարումը և ձգտում արդարության։ Սակայն, քանի որ ժողովուրդը չկարողացավ հասնել դրան, հիասթափությունն այնքան մեծացավ, որ ընտրություններն այսօր վերածվել են ֆինանսական ռեսուրսների պայքարի թատերաբեմի, որոնք քաղաքական ուժերն օգտագործում են ընտրողներին ներգրավելու համար: Այդ պատճառով այս ընտրություններում սպասվում է հաղորդակցության տեխնոլոգիաների առավելագույն օգտագործում՝ ընտրողներին այս կամ այն ուժի օգտին քվեարկելու դրդելու համար", - կարծում է փորձագետը։
Խոսելով այն մասին, թե ինչ պետք է անել այդ դեպքում, Քյուրումյանը նշել է, որ անհրաժեշտ են փոփոխություններ: Նրա խոսքով ՝ երկիրը չպետք է անտեսի իր առջև ծառացած մի շարք մարտահրավերներ, իսկ քաղաքական ուժերը պետք է գաղափարական պայքարում ոչ միայն ինչ-որ բան առաջարկեն, այլև ընտրողին բացատրեն այդ առաջարկների իրականացման ուղիները և ներկայացնեն ֆինանսական հաշվետվողականություն:
Քաղաքագետ Տիգրան Մուղնեցյանն, իր հերթին, հավելել է, որ փոփոխությունները մեկ այլ խնդիր էլ են ստեղծում ՝ կախվածություն: Նա պարզաբանել է, որ երբ կուսակցությունները նախապատվություն են տալիս ինչ-որ բիզնեսի նվիրատվություններին, հետագայում դա կարող է հանգեցնել նրանից կախվածության ։ Բացի այդ, ինչպես նկատել է Մուղնեցյանը, 2024 թվականի փոփոխությունների համաձայն, եթե ինչ-որ մեկը ցանկանում է նվիրատվություն կատարել, նա այն իրականացնում է կուսակցությունների միջոցով, իսկ նրանք այդ միջոցները փոխանցում են նախընտրական հիմնադրամին: Արդյունքում, ինչպես պարզաբանել է քաղաքագետը, ընտրողը կտեսնի միայն կուսակցությանը փոխանցված գումարը, բայց չի իմանա, թե ով է այն փոխանցել:
"Ավելին, ըստ այդ նույն փոփոխությունների, նվիրատվություններ կատարած անձանց մասին տեղեկատվությունը հասանելի կլինի միայն հաջորդ տարի։ Սակայն թափանցիկության սկզբունքը կարող է ապահովվել միայն այն դեպքում, եթե ընտրողը գիտի, թե ով է ֆինանսավորում այն քաղաքական ուժին, որի օգտին իրենք մտադիր են քվեարկել։ Խնդիրը նաև այն է, որ այդ փոփոխությունների շուրջ համարժեք քննարկումներ չեն անցել, հիմնավորումներ չեն ներկայացվել այդ փոփոխությունների հրամայականի պատճառների մասով ։ Եվ ստացվում է, որ այդ փոփոխությունները հնարավորություններ են բացում նրանց համար, ովքեր այսօր մեծ ֆինանսներ ունեն", - եզրափակել է Մուղնեցյանը։
Հիշեցնենք, որ Հայաստանում խորհրդարանական ընտրությունները նախատեսված են 2026 թվականի հունիսի 7-ին ։
Քաղաքագետ․ Քանի դեռ ընդդիմությունը լռում է, Փաշինյանը կարող է օգտվել պլան "Բ"-ից և ստանալ սահմանադրական մեծամասնություն 
Թուրքագետ․ Իրանի և ԱՄՆ հռչակագիրը քաղաքական-տնտեսական առումով ավելի շահավետ է Իրանի համար
Քաղաքագետ․ Մինչ Փաշինյանը վստահեցնում է Ադրբեջանի հետ խաղաղության մասին, Բաքվում շարունակում են առաջ տանել Հայաստանի տարածքներն ադրբեջանցիներով բնակեցնելու նախագիծը
Քաղաքագետ․ Նոր իրավիճակում պաշտոնական Երևանը կարող է Բաքվին առաջարկել խաղաղության գործընթացը շարունակել առանց ՀՀ սահմանադրության շուրջ հանրաքվեի
Հայ փորձագետ․ Ժամանակակից աշխարհաքաղաքական մրցակցությունը տեղափոխվում է տարածքների վերահսկումից դեպի ենթակառուցվածքային հոսքերի վերահսկում
Զախարովա. Ռուսաստանը բողոքի նոտա է հղել Հայաստանին՝ Գյումրիի «Մայր Հայաստան» հուշահամալիրում տեղի ունեցած վանդալիզմի դեպքի կապակցությամբ
Սամվել Կարապետյանն առաջարկում է ընտրություններից հետո ստեղծել ընդդիմադիր կոալիցիա
Արցախի մշակութային ժառանգության պաշտպանը Մոսկվային կոչ է արել արձագանքել օկուպացված ԼՂՀ-ում Ադրբեջանի կողմից Հայրենական մեծ պատերազմի հուշարձանների ոչնչացմանը
Գլխավոր դատախազությունը դիմել է ԿԸՀ ՝ Ռոբերտ Քոչարյանի նկատմամբ քրեական հետապնդմանը համաձայնության համար
Նիդերլանդների վարչապետն իր աջակցությունն է հայտնել Հայաստանում ժողովրդավարական բարեփոխումների և տնտեսական դիվերսիֆիկացման օրակարգին
"Ժառանգություն". ժամանակն է, որ Հայաստանի ընդդիմությունը ժողովրդին ներկայացնի իրավատեր այլընտրանք՝ լայն-քաղաքական ու վերկուսակցական, հավաքական նորովի առաջնորդությամբ
ԿԸՀ-ն չեզոքացրեց ԲՀԿ-ին. Ընտրությունների քվեարկության արդյունքներով Հայաստանի խորհրդարան կանցնի երեք քաղաքական ուժ
Փորձագետ․ Անգամ ԵԱՀԿ դիտորդները Հայաստանում ընտրությունների ժամանակ բազմաթիվ խախտումներ են արձանագրել
Մոսկվան կսպասի Հայաստանի ընտրությունների պաշտոնական արդյունքներին . Պեսկով
Անտոնիո Կոշտա․ ԵՄ-ն կշարունակի խորացնել գործընկերությունը Հայաստանի հետ՝ ընդլայնելով համագործակցությունը էներգետիկայի, առևտրի և թվայնացման ոլորտներում
