Արմինֆո. Միայն 2025 թվականին Հայաստանի օմբուդսմենի գրասենյակը գրանցել է զորակոչիկներից և նրանց ընտանիքներից մոտ 900 բողոք, որոնց 86%-ը (744 բողոք) վերաբերել է առողջության իրավունքին և անհրաժեշտ հետազոտություններին ու գնահատականներին։
Այս մասին հայտարարել է ՀՀ Մարդու իրավունքների պաշտպանի աշխատակազմի զինծառայողների և նրանց ընտանիքների իրավունքների պաշտպանության վարչության գլխավոր մասնագետ Ալբերտ Դանիելյանը՝ «Մարդու իրավունքները փակ հաստատություններում. առողջության պաշտպանության իրավունքը բանակում և քրեակատարողական համակարգում» խորագրով մամուլի ասուլիսում։
Նրա խոսքով՝ հիմնական խնդիրն այն է, որ գործող կանոնակարգերը չեն սահմանում Կենտրոնական բժշկական հանձնաժողովի կողմից օրական անցկացվող հետազոտությունների առավելագույն քանակը։ Դա, ինչպես բացատրել է Դանիելյանը, լուրջ ռիսկեր է ստեղծում ինչպես անցկացվող հետազոտությունների որակի, այնպես էլ զորակոչիկների առողջության համար։ Ավելին, նա նշեց, որ գործող կանոնակարգերը թույլ չեն տալիս զորակոչիկներին ներգրավել իրենց վստահելի բժիշկների, ինչը կարող է բարելավել հետազոտությունների որակը։
«Սա կարող է մեծացնել զորակոչիկների վստահությունը բժշկական հանձնաժողովի որոշումների կայացման օբյեկտիվության նկատմամբ և դրանով իսկ ամրապնդել նրանց իրավունքների պաշտպանությունը։ Մեկ այլ խնդիր է զինվորական կոմիսարիատի կողմից անցկացվող հետազոտությունները։ Ռազմական հաստատության կողմից անցկացվող հետազոտությունների արդյունքները զգալիորեն տարբերվում են այլ հաստատություններում անցկացվող հետազոտություններից», - նշեց մասնագետը՝ նշելով, որ, որպես կանոն, ՀՀ ՊՆ կենտրոնական բժշկական հանձնաժողովն ընդունում է այն արդյունքները, որոնք վկայում են զորակոչիկի ավելի թեթև հիվանդության մասին։
Իր հերթին, Հելսինկյան քաղաքացիական ասամբլեայի Վանաձորի գրասենյակի իրավապաշտպան Նազելի Մովսեսյանը նշեց, որ իրենք զորակոչիկներից բազմաթիվ բողոքներ են ստանում իրենց առողջության անբավարար գնահատման և անբավարար հետազոտությունների վերաբերյալ։ Ավելին, նա ասաց, որ նրանք հանդիպում են դեպքերի, երբ առողջական խնդիրների պատճառով մի քանի անգամ տարկետում ստացած զինծառայողները հաջորդ զորակոչի ժամանակ ճանաչվում են զինվորական ծառայության համար պիտանի, չնայած իրենց առողջական վիճակում որևէ փոփոխության։
Նա դա բացատրեց զորակոչիկների բժշկական հետազոտությունների բացթողումներով։
Կոնկրետ օրինակ բերելով՝ նա նշեց, որ իրենք բախվել են մի իրավիճակի, երբ Պաշտպանության նախարարությունը ոչ միայն պատշաճ կերպով չի զննել առողջական խնդիրներ ունեցող զորակոչիկին, այլև խնդրել է նրան ինքնուրույն կազմակերպել անհրաժեշտ զննումները: Մովսենյանը հայտնել է, որ 2025 թվականին՝ ձմեռային և ամառային զորակոչերի ժամանակ, կազմակերպությանը դիմել է 75 զորակոչիկ, որոնց ավելի քան 80%-ը բարձրացրել է առողջական խնդիրներ: Իրավապաշտպանը բացատրեց, որ զորակոչիկները ամենից հաճախ փորձում են պարզաբանել Գլխավոր հանձնաժողովի կողմից իրենց վերաբերյալ կայացրած որոշման հիմնավորումը:
«Մենք ունենք բողոքարկումներ ավելի քան 10 դեպքերում, երբ մենք պահանջել ենք զորակոչիկների համապարփակ զննում, որոնք չեն իրականացվել: Արդեն մի քանի տարի է՝ մենք նկատում ենք մի խնդիր. եթե զորակոչիկն ունի մեկից ավելի առողջական խնդիր, սովորաբար զննվում է միայն մեկը կամ երկուսը, մինչդեռ մնացածը անտեսվում են, ինչպես նաև զորակոչիկների բողոքները: Ամենից հաճախ նրանց ասում են, որ իբր թե կազատվեն խնդիրներից մեկի համար, ուստի իմաստ չունի մյուսների համապարփակ վերլուծություն անցկացնել, ինչը հետագայում հանգեցնում է լուրջ հետևանքների», - բացատրեց իրավապաշտպանը:
Խոսելով այս խնդրի լուծման հնարավորության մասին՝ Մովսեսյանը նշել է, որ, առաջին հերթին, զինծառայողի կյանքը Հայաստանում պետք է լինի բարձրագույն արժեքը։ «Այսինքն՝ զինծառայողի առողջության և կյանքի իրավունքը պետք է լինի գերակա», - եզրափակել է իրավապաշտպանը։
Ինչպես ավելի վաղ հայտնել էր ԱրմԻնֆոն, ՀՀ օմբուդսմենի ներկայացուցիչները, գործելով Մարդու իրավունքների պաշտպան (ՄԻՊ) Անահիտ Մանասյանի հանձնարարականով, անսպասելիորեն արագ արձագանքման այց են կատարել Պաշտպանության նախարարության Երևանի կայազորային հոսպիտալ՝ ի պատասխան զինծառայողի ընտանիքի բողոքի։ ՀՀ օմբուդսմենի գրասենյակի տվյալներով՝ զանգը վերաբերել է զինծառայողի առողջությանը, բժշկական օգնության կազմակերպմանը և նրա իրավունքների պաշտպանությանը։
Քաղաքական գործիչ․ Ընտրողների բարձր մասնակցության դեպքում ներկայիս իշխանությունը, գործնականում, վերարտադրվելու հնարավորություն չի ունենա
Քաղաքագետ. ընտրողների բավականին բարձր մասնակցությունը վկայում է այն մասին, որ Հայաստանի քաղաքացիներն ակտիվորեն և գիտակցաբար մասնակցում են երկրի ապագայի ձևավորմանը
Սթենֆորդի համալսարանի պրոֆեսորը Հայաստանի խորհրդարանի ընթացիկ ընտրությունները որակել է ամենակեղտոտը երկրի պատմության մեջ
Հայաստանում ավարտվեց երկրի հերթական խորհրդարանական ընտրությունների քվեարկությունը
«Ուժեղ Հայաստան». Վարչական դատարանը դատական ակտեր չի տրամադրում խորհրդարանական ընտրություններում քվեարկել ցանկացող քաղաքացիներին
Ռուսաստանը փորձում է Հայաստանին հասցնել, որ ԵՄ-ը, գործնականում, արդեն փոխակերպվել է ռազմաքաղաքական դաշինքի․ Օվերչուկ
Հայաստանի ԱԳ նախարար․ Հայաստանի եւ Ռուսաստանի հարաբերություններն առողջացման կարիք ունեն
Հունգարիան դադարեցնում է աշխատանքային վիզաների տրամադրումը Ֆիլիպինների, Վրաստանի և Հայաստանի քաղաքացիներին
