Ռոբերտ Ամստերդամը կոչ արեց Եվրախորհրդարանին ստեղծել անկախ առաքելություն՝ Հայաստանում ժողովրդավարական կառավարման և կրոնական ազատության ներկայիս վիճակը ուսումնասիրելու համար

Արմինֆո. Սամվել Կարապետյանի միջազգային փաստաբան Ռոբերտ Ամստերդամը բաց նամակ է հղել Եվրախորհրդարանի նախագահ Ռոբերտա Մեցոլային՝ կոչ անելով արձագանքել Հայաստանում մարդու իրավունքների և կրոնական ազատությունների խախտմանը։

Իր Ֆեյսբուքյան էջում հրապարակված բաց նամակում Ամստերդամը Եվրախորհրդարանի ուշադրությունը հրավիրում է ժողովրդավարական կառավարման, կրոնական ազատության և Հայաստանում ընտրական իրավիճակի հարցերի վրա։ Փաստաբանը շեշտել է, որ այս նամակը գրել է «Հզոր Հայաստան» կուսակցության առաջնորդ Սամվել Կարապետյանի անունից, որի քաղաքական կուսակցությունը պաշտոնապես հայտարարել է Հայաստանի Հանրապետությունում կայանալիք խորհրդարանական ընտրություններին մասնակցելու իր որոշման մասին։

«Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի վերջին հայտարարությունները Հայ Առաքելական Եկեղեցու վերաբերյալ չեն արտացոլում հայ ժողովրդի ճնշող մեծամասնության տեսակետներն ու զգացմունքները: Հայաստանը ճանաչվում է ամբողջ աշխարհում որպես առաջին քրիստոնյա ազգ, և հայ ժողովուրդը դարեր շարունակ խորապես կապված է եղել իր Եկեղեցուն, մշակույթին և պատմական ինքնությանը: Հայ Առաքելական Եկեղեցին մնում է հայ հասարակության ամենահարգված և միավորող ինստիտուտներից մեկը։

Այս իրողությունների լույսի ներքո, վարչապետի վերջին արշավը Եկեղեցու դեմ աննախադեպ է ժամանակակից հայոց պատմության մեջ և լուրջ մտահոգություններ է առաջացնում ՀՀ սահմանադրական օրենսդրության, եվրոպական մարդու իրավունքների չափանիշների և միջազգային իրավունքի ընդհանուր սկզբունքների համատեքստում», - ընդգծեց Ամստերդամը։

Նրա խոսքով, առաջատար միջազգային մարդու իրավունքների փաստաբանների խմբի վերջերս հրապարակված զեկույցը մանրամասնորեն փաստաթղթավորել է կառավարության միջամտությունը Եկեղեցու ներքին գործերին, հոգևորականների կալանավորումը, պառակտիչ նախաձեռնությունների խրախուսումը և դատական ​​համակարգի անկախության լայնածավալ խաթարումը։

Ամստերդամը ընդգծեց, որ այս իրադարձությունները պետք է լուրջ մտահոգության առարկա լինեն Եվրոպական խորհրդարանի համար, քանի որ դրանք ներկայացնում են ոչ միայն քաղաքական վեճ, այլև մարտահրավեր կրոնական ազատությանը, օրենքի գերակայությանը և ժողովրդավարական արժեքներին, որոնց Հայաստանը բազմիցս հավատարիմ է մնացել Եվրոպայի հետ իր հարաբերություններում։

«Մենք հատկապես մտահոգված ենք Փաշինյանի կողմից իր պաշտոնական Ֆեյսբուքյան էջում կաթողիկոսի և Հայ եկեղեցու դեմ ուղղված մի շարք հրապարակային հայտարարություններով։ Այս հայտարարությունները պարունակում են այնպիսի լեզու, որը շատ հայեր խորապես վիրավորական են համարում ազգային ինքնության հիմնական տարր հանդիսացող կրոնական հաստատության համար։ Հատկանշական է, որ նույն անձը, ով այս հայտարարություններն արել է, ընդամենը մի քանի օր առաջ ելույթ է ունեցել Եվրախորհրդարանում և ծափահարությունների է արժանացել։ Հիմնավորված կլիներ ակնկալել, որ խոսնակի հանրային վարքագծին և գործունեությանը պատշաճ ուշադրություն կդարձվի, նախքան նրան նման հնարավորություն կամ ամբիոն տրամադրելը խորհրդարանում», - հավելեց փաստաբանը։

Ամստերդամը նաև նշեց, որ չնայած Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության հետ կապված իրադարձություններից հետո Հայաստանի քաղաքացիները շարունակում են անօրինական կերպով պահվել Բաքվի բանտերում, հայ հասարակությունը չի տեսել որևէ էական ջանք ներկայիս կառավարության կողմից նրանց ազատ արձակումն ապահովելու համար։ Նա հավելեց, որ այս իրավիճակն ավելի է սրել հանրային մտահոգությունը երկրի ղեկավարության ընտրած ուղու և իր քաղաքացիների հիմնարար շահերը պաշտպանելու նրա հանձնառության վերաբերյալ։

«Նշենք, որ Սամվել Կարապետյանը կալանքի տակ է 2025 թվականի հունիսի 18-ից։ Ներկայումս Կարապետյանը տնային կալանքի տակ է, նախկինում մոտ 200 օր պահվել է հատկապես ծանր պայմաններում։ Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովը հրապարակել է քաղաքական կուսակցությունների գործողությունների և պարտավորությունների ժամանակացույցը 2026 թվականի հունիսի 7-ին նախատեսված ընտրություններին ընդառաջ։ Սակայն, քանի որ դատարանը Կարապետյանի տնային կալանքը ևս մեկ ամսով երկարաձգեց, պարզ է, որ հունիսի 7-ի ընտրություններին լիարժեք մասնակցելու նրա հնարավորությունը խիստ սահմանափակ կլինի։ Նման ընթացակարգային գործողությունները ոչ միայն քաղաքական հետապնդում են, այլև կարող են համարվել ընտրական գործընթացին ուղղակի միջամտություն», - հայտարարել է իրավապաշտպանը։

Ամստերդամը նշել է, որ որպես քաղաքական կուսակցության առաջնորդ՝ Կարապենյանը փաստացի զրկված է կարևոր քաղաքական միջոցառումներին մասնակցելու հնարավորությունից, այդ թվում՝ ընտրական ցուցակները կազմելու համար անհրաժեշտ խորհրդակցություններին և կուսակցական ներքին ընտրություններին, որոնք պետք է ներկայացվեն Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովին մինչև 2026 թվականի ապրիլի 23-ը։

«Այս զարգացումների լույսի ներքո մենք հարգանքով կոչ ենք անում Եվրոպական խորհրդարանին քննարկել անկախ փաստահավաք առաքելություն ստեղծելու հարցը՝ Հայաստանում ժողովրդավարական կառավարման, դատական ​​անկախության և կրոնական ազատության ներկայիս վիճակը ուսումնասիրելու համար։ Նման առաքելությունը կարևոր դեր կխաղա նախընտրական զգայուն ժամանակահատվածում հիմնարար ազատությունների հետագա քայքայումը կանխելու գործում։

Հայ ժողովուրդը վաղուց ի վեր Եվրոպան համարում է գործընկեր ժողովրդավարական արժեքների, մարդկային արժանապատվության և խղճի ազատության պաշտպանության գործում։ Հետևաբար, մենք կարծում ենք, որ Եվրոպական խորհրդարանի ուշադրությունն ու ներգրավվածությունը անհրաժեշտ և տեղին են այս պահին։ Մենք պատրաստ ենք խորհրդարանին և նրա համապատասխան հանձնաժողովներին տրամադրել վերը նշվածը։