Պատմական հիշողության և ընտանեկան արժեքների մշուշոտություն. Հայաստանի իշխանությունների տեսլականը նոր Սահմանադրության վերաբերյալ

Արմինֆո. Պատմական հիշողության մշուշոտում, ընտանեկան արժեքներ և սեփական ճակատագիրը ինքնուրույն որոշելու անկարողություն. այսպես են, թերևս, տեսնում Հայաստանի իշխանությունները նոր Սահմանադրությունը։

Երեկ երեկոյան հայկական սոցիալական ցանցերի համայնքը ցնցվեց նոր Սահմանադրության արտահոսած նախագծից։ Սահմանադրության նոր տարբերակը արտահոսել է «Իշխանություն» կայք։ Կայքի կողմից հրապարակված տեքստում գործող Սահմանադրությանը ավելացված տողերը նշված են կարմիր գույնով, իսկ գործող Սահմանադրությունից հեռացվածները՝ խաչված։

Աղբյուրը գրում է, որ Հայաստանի Սահմանադրության փոփոխությունները սպառնում են հայ ժողովրդի հիմնարար արժեքներին՝ պատմությանը, ընտանիքի ինստիտուտին, սփյուռքի հետ կապերին և Հայաստանում հայ լինելու առաջնահերթությանը։ Սակայն ամենաիրոնիան այն է, որ փոփոխված Սահմանադրությունը, որը խաթարում է պետության արժեքային համակարգը, ներկայացված է «եվրոպական արժեքների» գրավիչ փաթեթավորմամբ։

Սահմանադրության հրապարակված տեքստի համաձայն, որի իսկությունը, ցավոք, հնարավոր չէ ստուգել, ​​նախաբանը ջնջում է պատմական հիշողությունը. այնտեղ նույնիսկ Անկախության հռչակագրի մասին չի հիշատակվում, մինչդեռ գործող Սահմանադրությունը հիմնված է Անկախության հռչակագրի վրա։ Հռչակագրում ասվում էր. «Հայ ժողովուրդը, հիմք ընդունելով հայկական պետականության հիմնարար սկզբունքները և Հայաստանի անկախության հռչակագրում ամրագրված ազգային նպատակները, կատարելով իր ազատասեր նախնիների սուրբ կտակը ինքնիշխան պետություն վերականգնելու համար... ընդունում է Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությունը»։

Այս հղումը հանվել է նոր Սահմանադրության տեքստից և փոխարինվել է հետևյալ տողերով. «ՀՀ ժողովուրդը, առաջնորդվելով Հայաստանի Հանրապետության պետականության անկախությունը, ինքնիշխանությունը և շարունակականությունը պահպանելու, մարդու իրավունքներն ու ազատությունները պաշտպանելու, ժողովրդավարական և իրավական պետությունը ամրապնդելու, ժողովրդի անվտանգությունն ապահովելու և ընդհանուր բարեկեցությունը խթանելու, ինչպես նաև ապագա սերունդներին խաղաղ, անվտանգ և բարգավաճ հայրենիք ժառանգելու նպատակներով, ընդունում է Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությունը»։

Աղբյուրը հիշեցնում է, որ Անկախության հռչակագրի հեռացումը Հայաստանի Սահմանադրությունից պահանջել է Ալիևը, քանի որ այն հիշատակում էր Արցախը և խոսում պատմական հայրենիքի վերականգնման մասին։

«35-րդ հոդվածի 2-րդ կետը, որը նշում էր, որ կանայք և տղամարդիկ հավասար իրավունքներ ունեն ամուսնության, ամուսնության ընթացքում և ամուսնալուծության ժամանակ, հանվել է նոր Սահմանադրությունից։ Այս հոդվածի փոփոխությունը ենթադրում է, որ փոխվում է հայկական ընտանիքի ավանդական մոդելը, և որ նույնասեռ անձանց միությունը նույնպես կարող է համարվել ընտանիք։

36-րդ հոդվածը, որը սահմանում է ծնողների իրավունքներն ու պարտականությունները, փոփոխվել է այնպես, որ երեխաները այլևս պարտավոր չեն հոգ տանել իրենց տարեց ծնողների մասին։ Այս հոդվածի 3-րդ կետը նշում է. «Աշխատունակ տարիքի չափահաս անձինք պարտավոր են հոգ տանել իրենց անգործունակ և կարիքավոր ծնողների մասին։ Մանրամասները սահմանվում են օրենքով»։ Այս կետն ամբողջությամբ հանվել է։

Նոր Սահմանադրության համաձայն՝ էթնիկ հայերը այլևս չեն կարող ստանալ ՀՀ քաղաքացիություն պարզեցված ընթացակարգով։ 47-րդ հոդվածի 2-րդ, 3-րդ և 4-րդ կետերը, որոնք սահմանում են ՀՀ քաղաքացիության իրավունքը, ամբողջությամբ հանվել են։ Սա նշանակում է, որ մեր սփյուռքահայերը այլևս չեն կարող դառնալ ՀՀ քաղաքացիներ պարզեցված ընթացակարգով», - գրում են հեղինակները։

Նշվում է, որ, ի թիվս այլ բաների, Սահմանադրությունից ամբողջությամբ հանվել է 113-րդ հոդվածը, որը խորհրդարանի անդամներին իրավունք էր տալիս գրավոր հարցումներ ներկայացնել կառավարության անդամներին, այդ թվում՝ վարչապետին, այլ կերպ ասած՝ պահանջել թափանցիկություն և հաշվետվողականություն: Նոր Սահմանադրությամբ խորհրդարանական վերահսկողությունը թուլանում է, և քաղաքական համակարգը, կարծես, դառնում է «միապետական»: Նպատակը պարզ է՝ կանխել ընդդիմության ազդեցությունը կառավարության վրա և վարչապետին տալ գործողությունների լիակատար ազատություն։

«ՀՀ Սահմանադրության ամենակարևոր հոդվածներից մեկը՝ 205-րդ հոդվածը, փոփոխվել է այնպես, որ հայ ժողովուրդը այլևս չի կարողանա վերահսկել իր երկրի ճակատագիրը։ Իշխանությունների կողմից մշակված Սահմանադրությունը թույլ է տալիս կառավարությանը և Ազգային ժողովին որոշել երկրի անդամակցությունը միջազգային կազմակերպություններին առանց հանրաքվեի։

Նոր Սահմանադրության անցումային դրույթը թույլ է տալիս, որ եթե Հայաստանը միջազգային կազմակերպության անդամ է դարձել մինչև 2015 թվականը, ապա այդ կազմակերպության անդամակցության կասեցումը կամ չեղարկումը կարող է որոշվել միայն Ազգային ժողովի միջոցով՝ առանց հանրաքվեի։

Այս հանգամանքը հատկապես լուրջ խնդիր է ստեղծում ԵԱՏՄ անդամակցության դեպքում, քանի որ Հայաստանն արդեն միացել է այդ կազմակերպությանը 2015 թվականին՝ համաձայն նախկին Սահմանադրության», - գրում է աղբյուրը։

Նշենք, որ օրեր առաջ ՀՀ արդարադատության նախարար Սրբուհի Գալյանը հայտարարել էր, որ Հայաստանի նոր Սահմանադրության վրա աշխատանքներն ավարտվել են, և որ փաստաթուղթը շուտով կքննարկվի իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության կողմից։ Նա նաև վստահեցրել է, որ Անկախության հռչակագրի հարցը դեռևս չի քննարկվել։

Կարևոր է նշել, որ գործող Սահմանադրության համաձայն՝ երկրի հիմնական օրենքի նախաբանը անխախտելի է և չի կարող փոփոխվել։