Արմինֆո.Կմիանա՞ արդյոք Ադրբեջանը Իրանի դեմ պատերազմին։ Facebook-ի իր էջում նման հարց է տվել քաղաքագետ Սուրեն Սուրենյանցը։
«Վերջին օրերի դրամատիկ զարգացումները կրկին ակտիվացրել են քննարկումները այն հարցի շուրջ, թե արդյոք Ադրբեջանը կարող է միանալ Իրանի դեմ հնարավոր ռազմական կամ քաղաքական արշավին։ Թեև նման սցենարը տեսականորեն հնարավոր է, ներկայիս պայմաններում դրա հավանականությունը մեծ չէ։
Ադրբեջանի արտաքին քաղաքականությունը վերջին երկու տասնամյակներում կառուցվել է առավելապես սառը հաշվարկի և պրագմատիզմի վրա։ Բաքուն սովորաբար խուսափում է մեծ պատերազմների մեջ անմիջական ներգրավումից, եթե դրանց ելքը նախապես կանխորոշված չէ։ Այդ քաղաքական վարքագիծը ձևավորվել է հատկապես այն փուլում, երբ Ադրբեջանը փորձում էր նվազագույնի հասցնել ռազմաքաղաքական ռիսկերը և առավելագույն օգուտ քաղել մեծ տերությունների հակադրություններից։
Այս տրամաբանությունից ելնելով՝ Իրանի դեմ բաց ռազմական մասնակցությունը Բաքվի համար չափազանց վտանգավոր քայլ կլինի այնքան ժամանակ, քանի դեռ Իրանը պահպանում է պետական կառավարման կայունությունը և կարողանում է դիմակայել արտաքին ճնշմանը։
Իրանը տարածաշրջանի ամենահզոր պետություններից մեկն է՝ ինչպես ռազմական, այնպես էլ աշխարհաքաղաքական ներուժի տեսանկյունից։ Եթե Ադրբեջանը բացահայտ ներգրավվի Իրանի դեմ գործողություններին, Թեհրանը կարող է պատասխանել ոչ միայն ռազմական, այլև քաղաքական և հիբրիդային մեթոդներով՝ լուրջ խնդիրներ ստեղծելով Ադրբեջանի ներսում և նրա սահմանների երկայնքով։
Կարևոր հանգամանք է նաև Իրանի ներսում բնակվող բազմամիլիոնանոց ադրբեջանական համայնքը։ Թեև Բաքվում որոշ շրջանակներ երբեմն այդ գործոնը դիտարկում են որպես ազդեցության պոտենցիալ լծակ, իրականում այն կարող է նաև հակառակ ազդեցությունն ունենալ։ Բաց ռազմական հակամարտության պայմաններում Իրանը կարող է խստորեն վերահսկել այդ տարածաշրջանները և ամբողջությամբ փակել բոլոր այն ուղիները, որոնց միջոցով Ադրբեջանը կարող էր որևէ ազդեցություն ունենալ այնտեղ։ Այդ դեպքում կարճաժամկետ ռազմական հաշվարկը կարող է վերածվել երկարաժամկետ ռազմավարական կորստի։
Ադրբեջանի հնարավոր որոշման վրա էական ազդեցություն կունենա նաև Թուրքիայի դիրքորոշումը։ Անկարան և Թեհրանը, թեև մրցակիցներ են տարածաշրջանային ազդեցության համար, միաժամանակ հանդիսանում են Մերձավոր Արևելքի ուժային հավասարակշռության կարևոր տարրեր։ Իրանի հնարավոր քայքայումը կարող է առաջացնել այնպիսի զարգացումներ, որոնք չեն բխի Թուրքիայի շահերից․ մասնավորապես՝ քրդական գործոնի ուժեղացում և Իսրայելի ազդեցության զգալի աճ տարածաշրջանում։ Այդ պատճառով Անկարան դժվար թե աջակցի այնպիսի սցենարի, որը կհանգեցնի Իրանի ամբողջական ապակայունացմանը։ Առանց Թուրքիայի հստակ քաղաքական աջակցության Ադրբեջանը հազիվ թե գնա Իրանի դեմ բաց ռազմական ներգրավման։
Միաժամանակ պետք է հաշվի առնել նաև Ադրբեջանի սերտ հարաբերությունները Իսրայելի հետ։ Վերջին տարիներին Բաքուն դարձել է Իսրայելի կարևոր գործընկերներից մեկը՝ հատկապես անվտանգության և էներգետիկ ոլորտներում։ Այդ համագործակցությունը կարող է ստեղծել որոշակի գործնական ձևաչափեր Իրանի դեմ գործողությունների շրջանակում, սակայն դա դեռ չի նշանակում, որ Ադրբեջանը պատրաստ է անմիջական ռազմական մասնակցության։ Ավելի հավանական է սահմանափակ և անուղղակի աջակցությունը՝ հետախուզական կամ ենթակառուցվածքային մակարդակում», - գրել է Սուրեն Սուրենյանցը։
Քաղաքագետ․ Քանի դեռ ընդդիմությունը լռում է, Փաշինյանը կարող է օգտվել պլան "Բ"-ից և ստանալ սահմանադրական մեծամասնություն 
Թուրքագետ․ Իրանի և ԱՄՆ հռչակագիրը քաղաքական-տնտեսական առումով ավելի շահավետ է Իրանի համար
Քաղաքագետ․ Մինչ Փաշինյանը վստահեցնում է Ադրբեջանի հետ խաղաղության մասին, Բաքվում շարունակում են առաջ տանել Հայաստանի տարածքներն ադրբեջանցիներով բնակեցնելու նախագիծը
Քաղաքագետ․ Նոր իրավիճակում պաշտոնական Երևանը կարող է Բաքվին առաջարկել խաղաղության գործընթացը շարունակել առանց ՀՀ սահմանադրության շուրջ հանրաքվեի
Մոսկվան Հայաստանի հետ կապված իրավիճակում տեսնում է այն ինտեգրացիոն միավորումներին հարվածելու փորձեր, որոնց մասնակցում է ՌԴ-ն․ Ռուսաստանի նախագահի օգնական
Զախարովա․ Հայաստանը Ռուսաստանի հետ հարաբերություններն ընկալում է որպես գործիք՝ դեպի ԵՄ վերակողմնորոշումը ֆինանսապես ապահովելու համար
Հայաստանի արդարադատության նախարարն ու ԵՄ դեսպանը քննարկել են Երևանի համար վիզաների ռեժիմի ազատականացման օրակարգային հարցեր
Ադրբեջանագետ. Հայաստանի դեմ Ադրբեջանի զավթողական ծրագրերը հնարավոր են դարձել բացառապես Արցախի հարցով Փաշինյանի որոշումների արդյունքում
Զախարովա. Ռուսաստանը բողոքի նոտա է հղել Հայաստանին՝ Գյումրիի «Մայր Հայաստան» հուշահամալիրում տեղի ունեցած վանդալիզմի դեպքի կապակցությամբ
Սամվել Կարապետյանն առաջարկում է ընտրություններից հետո ստեղծել ընդդիմադիր կոալիցիա
Արցախի մշակութային ժառանգության պաշտպանը Մոսկվային կոչ է արել արձագանքել օկուպացված ԼՂՀ-ում Ադրբեջանի կողմից Հայրենական մեծ պատերազմի հուշարձանների ոչնչացմանը
Գլխավոր դատախազությունը դիմել է ԿԸՀ ՝ Ռոբերտ Քոչարյանի նկատմամբ քրեական հետապնդմանը համաձայնության համար
Նիդերլանդների վարչապետն իր աջակցությունն է հայտնել Հայաստանում ժողովրդավարական բարեփոխումների և տնտեսական դիվերսիֆիկացման օրակարգին
"Ժառանգություն". ժամանակն է, որ Հայաստանի ընդդիմությունը ժողովրդին ներկայացնի իրավատեր այլընտրանք՝ լայն-քաղաքական ու վերկուսակցական, հավաքական նորովի առաջնորդությամբ
ԿԸՀ-ն չեզոքացրեց ԲՀԿ-ին. Ընտրությունների քվեարկության արդյունքներով Հայաստանի խորհրդարան կանցնի երեք քաղաքական ուժ
Մոսկվա. Հայաստանում ընտրություններն ուղեկցվել են ընդդիմության նկատմամբ աննախադեպ ճնշումներով
Փորձագետ․ Անգամ ԵԱՀԿ դիտորդները Հայաստանում ընտրությունների ժամանակ բազմաթիվ խախտումներ են արձանագրել
