«Խփիր և փախիր» ("hit and run") ռազմավարության առաջին նշանները. Թրամփը սկսում է ելքի ուղիներ փնտրել․ Խաչիկյան

Արմինֆո.Սթենֆորդի համալսարանի քաղաքագիտության դոկտոր, քաղաքագետ Արթուր Խաչիկյանը նշել է «խփիր և փախիր» ("hit and run") ռազմավարության առաջին նշանների ի հայտ գալը, երբ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփն սկսում է ելքի ուղիներ փնտրել Մերձավոր  Արեւելքում իր իսկ ստեղծած իրավիճակից։

«Տեղեկություններ են ստացվել իրանական հարձակման հետևանքով առաջին 3 ամերիկացի զինծառայողների զոհվելու մասին: Սա կտրուկ կմեծացնի քաղաքական ճնշումը Թրամփի վրա ԱՄՆ-ի ներսում։ Հայտնվել են առաջին նշանները, որ Թրամփը ելք է փնտրում իր իսկ ստեղծած իրավիճակից: Նա հայտարարել է Իրանի դեմ հարձակումը դադարեցնելու պատրաստակամության մասին, եթե Իրանը կատարի ԱՄՆ պահանջները: Կան հաղորդագրություններ, որ Վաշինգտոնը դիմել է իտալական կողմին՝ միջնորդի դեր ստանձնելու համար՝ Իրանի հետ բանակցություններում, բայց Իրանը մերժել է այդ առաջարկները ։ Սա կարող է լինել այն բանի ցուցիչը, որ Թրամփի նպատակը, ինչպես և ենթադրվում էր, Իրանին վախեցնելն ու կապիտուլյացիայի մղելն էր՝ հայտարարելով արագ հաղթանակի մասին ։ Շոումեն Թրամփը ցանկանում է ստանալ ևս մեկ «փոքրիկ հաղթական պատերազմ» և փառքի ևս մեկ պսակ. Վենեսուելան, Գրենլանդիան, Հայաստանի կողմից Զանգեզուրի հանձնումն ու Գազայի ոչնչացումը նրան քիչ էին», - արձանագրել է Խաչիկյանը։

Նա նաեւ ուշշադրություն է հրավիրել այն հանգամանքին, որ, ըստ The Wall Street Journal թերթի հաղորդման, ԱՄՆ-ն ուզում է ավարտել Իրանի դեմ օպերացիան մինչև հրթիռների պաշարների սպառվելը: Հարցն այն է, թե ում հրթիռներն ավելի շուտ կվերջանան՝ ԱՄՆ-ի՞, թե՞ Իրանի: «Պարզ է միայն, որ Իրանի և իրանական վարչակարգի համար սա գոյության պատերազմ է, և նրանց ցավի շեմը, հետևաբար և տոկունությունը, շատ ավելի բարձր են, քան Թրամփինը», - համոզված է քաղաքագետը։

Փորձագետը նշել է, որ ներկա պահին Մերձավոր Արեւելքում պատերազմին մասնակցում են Իսրայելը, ԱՄՆ-ը, Իրանը եւ Եմենը։ ԱՄՆ-ին և Իսրայելին միանալու մասին հայտարարել են Մեծ Բրիտանիան եւ Սաուդյան Արաբիան։

Նրա ասելով՝ հակամարտության մեջ ներգրավված են Հորդանանը, Քուվեյթը, Բահրեյնը, ԱՄԷ-ն, Քաթարը, Օմանը, Իրաքը, Սիրիան, Կիպրոսը։

«Կարկանդակ ու եգիպտացորեն են ուտում և լուսնոտների պես թափառում փողոցներում. Հայաստան։ Բրիտանիան, Գերմանիան և Ֆրանսիան հայտարարել են, որ ռազմական ուժ կկիրառեն, եթե Իրանը շարունակի հարձակումները Մերձավոր Արևելքի երկրների վրա: Կրկնում եմ. եթե Իրանը շարունակի հարձակվել։

Մակրոնը, մասնավորապես, գրել է. «Ի պատասխան ձեռնարկված իրանական հրթիռային և անօդաչու հարվածները, որոնք բացարձակապես անհամաչափ և անխտիր կերպով են իրականացվել, հարվածել են տարածաշրջանում մեր գործընկերների և դաշնակիցների օբյեկտներին և բազմաթիվ քաղաքացիական թիրախներին», - այնուհետեւ հաղորդել է քաղաքագետը։

Խաչիկյանը նաեւ արձանագրել է, որ իսրայելական հրթիռի տակ մնացած 7-10 տարեկան 165 իրանցի աղջիկների մահվան մասին մեր քաղաքակիրթ, եվրոպական, մարդասեր, ժողովրդավարական, գեղեցիկ կոստյումներով և դեմքին 15 դիմակ դրած առաջնորդն այդպես էլ չհիշեց, ինչպես ժամանակին չհիշեց Արցախի հայերին։ «Փոխարենն ինչպե՜ս էր գեղեցիկ մեջբերում Ազնավուրին՝ նրանց հայրենակցին, վերջինիս հուղարկավորության ժամանակ, որպեսզի հետո թաղի արցախցիներին: Մեկնաբանություններն ավելորդ են», - հավելել է փորձագետը։

Նրա հավաստմամբ՝ ԱՄՆ-ում սկսվել է հարձակում հենց Թրամփի դեմ․ դեմոկրատ սենատոր Քրիստոֆեր Մերֆին քննադատության տարափ է տեղացել Թրամփի հասցեին, մեղադրելով նրան մի պատերազմ սկսելու մեջ, որը ոչ ոք չէր ուզում։ «Մերֆին Թրամփին հայտարարել է «ԱՄՆ պատմության մեջ ամենակոռումպացված նախագահը»: Իրանի վրա հարձակումը կարող է դառնալ Թրամփի դագաղի վերջին մեխը: Նրա կուսակցությունը, ամենայն հավանականությամբ, կպարտվի նոյեմբերյան ընտրություններում, և Թրամփին լրջորեն սպառնում է իմպիչմենտ՝ ամերիկացի ընտրողներին բացահայտ խաբելու և «Էփշտեյնի դասակարգի» հետ կապերի պատճառով։

Մեկ-երկու օրից նավթի գները կբարձրանան մինչև 100 դոլար՝ մեկ բարելի դիմաց, ըստ Ռոյթերս գործակալության կանխատեսման ։ Քուվեյթում, Դուբայում և Աբու Դաբիում երկու օրով փակվել են բորսաները: Փակ է Հորմուզի նեղուցը, որով անցնում է համաշխարհային նավթի արտահանման 30%-ը և հեղուկ գազի արտահանման 20%-ը: Տնտեսագետները գլոբալ ռեցեսիա են կանխատեսում», - շարունակել է Խաչիկյանը։

Նա նաեւ տեղեկացրել է, որ Իսրայելը հայտարարել է 100 000 պահեստազորայինների զորահավաքի մասին՝ ի հավելումն գոյություն ունեցող 50,000 զինծառայողների։ «Այաթոլլահ Ալի Խամենեիի սպանությունից հետո Իրանում տեղի է ունեցել ժամանակավոր խորհրդի առաջին հանդիպումը, որի մեջ մտնում են նախագահ Փեզեշքիանը, այաթոլլահ Ալիրեզա Արաքին և Իրանի դատական իշխանության ղեկավար Ղոլամ-Հոսեյն Մոհսենի-Էժեին ։ Իրանում հայտարարված է 40-օրյա սուգ: Իրանում և այլ երկրներում տեղի են ունենում բողոքի և սգո ակցիաներ, հատկապես Իրաքի, Պակիստանի շիական համայնքներում և Հնդկաստանի Ջամմու և Քաշմիր նահանգներում։

Թրամփը հայտարարել է, որ Իրանում պատերազմը կարող է տևել մինչև 4 շաբաթ: Հարավսլավական սցենարը քիչ հավանական է. միայն ռմբակոծություններով Իրանին հնարավոր չէ կապիտուլյացիայի ենթարկել: Հիմքեր կան կարծելու, որ Թրամփի արագ հաղթանակը չի լինի, որ Իրանը կարող է դիմանալ, և կարող է կրկնվել Եմենի սցենարը, որտեղ Թրամփը պարտություն կրեց հուսիներից», - ամփոփել է Խաչիկյանը։