Կառավարությունը վերանայել է Լեռնային Ղարաբաղի ընտանիքներին բնակարանային աջակցության պետական ծրագիրը

Արմինֆո. Հայաստանի կառավարությունը հոկտեմբերի 30-ի հերթական նիստում փոփոխություններ է կատարել Լեռնային Ղարաբաղից բռնի տեղահանված ընտանիքների բնակարանային աջակցության պետական ծրագրում:

Լեռնային Ղարաբաղից բռնի տեղահանված ընտանիքներին բնակարաններով ապահովելու աջակցության ծրագիրը հաստատվել է 2024 թվականի մայիսի 16-ին, հունիսի 14-ին հաստատվել է պետական ծրագրի իրականացման կարգը: Ծրագիրը բաղկացած է երեք բաղադրիչներից. մեկ բաղադրիչը բնակարանի կամ առանձնատան ձեռքբերումն է հավաստագրի տրամադրման միջոցով, երկրորդը' առանձնատան կառուցման հավաստագրի տրամադրումը, երրորդը'  հիփոթեքային վարկի մարումը: Ծրագրի շահառուներն են 2020 թվականի սեպտեմբերի 27-ից հետո Լեռնային Ղարաբաղից բռնի տեղահանված ընտանիքները, եթե ընտանիքի բոլոր անդամները, այդ թվում ՝ անչափահասները, ունեն ՀՀ քաղաքացիություն: Ձեռք բերվող բնակարանի մակերեսը չպետք է պակաս լինի ընտանիքի մեկ անդամի համար 12 քառակուսի մետրից, իսկ բնակարանի գինը չի կարող գերազանցել 55 մլն դրամը: Ծրագիրը չի վերաբերի Քաշաթաղի (Լաչինի) ընտանիքներին, ինչպես նաև այն ընտանիքներին, որտեղ դիմելու պահին Հայաստանում առնվազն մեկ անձ ունի բնակելի անշարժ գույք:

Ինչպես ասվում է փաստաթղթի հիմնավորման մեջ, 2025 թվականի հոկտեմբերի 14 - ի դրությամբ հավաստագիր է ստացել 3087 ընտանիք, որոնցից 1102 - ն իրացրել է այն, այդ թվում՝ 961 - ը ՝ անշարժ գույքի ձեռք բերման բաղադրիչով, 10-ը ՝ անհատական բնակելի տան կառուցման բաղադրիչով, իսկ 131-ը ՝ ընթացիկ հիփոթեքային վարկի մարման բաղադրիչով ։

«Ծրագրի 7-րդ կետի համաձայն ՝ շահառուի կազմը որոշվում է ընտանիքի բոլոր անդամների համատեղ դիմումի հիման վրա, ընդ որում դիմումում պարտադիր պետք է ներկա լինեն դիմողը, նրա ամուսինը (գրանցված ամուսնության դեպքում) և բոլոր անչափահաս երեխաները: Սակայն, գործնականում, կան դեպքեր, երբ գրանցված ամուսնության դեպքում կինը չի կարող դիմում ներկայացնել, քանի որ ամուսինը դատարանի որոշման հիման վրա ճանաչվել է անհայտ բացակայող», - ասվում է փաստաթղթում:

Այդ առնչությամբ առաջարկվում է ծրագրի շահառուին պարտադիր անդամակցության պայմանը չտարածել  ընտանիքի այն անդամների վրա, ովքեր դատարանի վճռի հիման վրա ճանաչվել են անհայտ բացակայող: Դա թույլ կտա ծրագրի հիմնական պայմաններին համապատասխանող ընտանիքի մյուս անդամներին օգտվել ծրագրից:

2023թ.սեպտեմբերի 19-ի դրությամբ անչափահաս հանդիսացող, սակայն դիմում-հայտը ներկայացնելու պահին 18 տարին լրացած շահառու ընտանիքի անդամները ցանկության դեպքում հնարավորություն կստանան վկայական ստանալ որպես առանձին ընտանիք: Այս դեպքում ընտանեկան միավորին պարտադիր անդամակցության պայմանը տվյալ անձի վրա չի տարածվի։

Նախագծով առաջարկվում է նաև միջգերատեսչական հանձնաժողով դիմող ընտանիքների կողմից ներկայացվող փաստաթղթերի նվազագույն քանակը սահմանել 1, եթե խոսքը վերաբերում է 2022 թվականի դեկտեմբերի 12-ից մինչև վերաբնակեցման ամսաթիվը ընկած ժամանակահատվածին:

Միաժամանակ հստակեցվում է, որ նոր ծնված երեխայի վերաբերյալ տվյալները ավելացվում են կառուցվող շենքում բնակարան կամ անհատական բնակելի տուն ձեռք բերելու կամ անհատական բնակելի տուն կառուցելու իրավունքի վկայականին:

Նշենք, որ այսօր կառավարությունը հավանություն է տվել ԱԶԲ-ից 250 մլն դոլարի վարկի ներգրավմանը Լեռնային Ղարաբաղից տեղահանված անձանց բնակարանային խնդիրների լուծման համար։

Հիշեցնենք, որ 2024 թվականի մայիսի 16-ի որոշման համաձայն ՝ նախագծի ֆինանսավորումը կիրականացնեն գործընկեր բանկերը, աջակցության գումարը և դրա տոկոսները կվճարի կառավարությունը ։ Եթե հավաստագրի տրամադրման արդյունքում ձևավորվի դրական մնացորդ, ապա հնարավորություն կստեղծվի դրանք ուղղել հետևյալ երեք ուղղություններով: Առաջինը ՝ մինչև 5 մլն դրամ արժողությամբ գյուղական նշանակության հողամասի գնում։ Երկրորդ՝ եթե ձեռք բերված անշարժ գույք պահանջում է վերանորոգում, այն կարելի է վերանորոգել մինչև 4 մլն. Գումարով, բացի այդ, առկա է մինչև 2 մլն դրամի կահույքի և կենցաղային տեխնիկայի գնման հնարավորություն: Տուն կառուցելու համար շահառուն պետք է ընտրի հաստատված տիպային նախագծերից մեկը, իսկ կառուցել կարող է միայն Հայաստանում լիցենզավորված շինարարական կազմակերպությունը: Եթե շահառուն չունի առանձնատուն կառուցելու համար նախատեսված հողամաս, ապա իշխանությունները հնարավորություն կտան աջակցության գումարից մինչև 3 միլիոն դրամ ուղղել այն հողամասի ձեռք բերմանը, որի մակերեսը չպետք է պակաս լինի 400 քառակուսի մետրից:

Ծրագիրը դադարեցվում է, եթե ընտանիքի չափահաս անդամներից երկուսը մինչև 55 տարեկան են կամ անչափահասներից մեկը մեկ օրացուցային տարվա ընթացքում 183 օրից ավելի գտնվում է ՀՀ-ից դուրս (բացառությամբ մի շարք ուսումնական հաստատություններում սովորելու դեպքերի): Այդ դեպքում անշարժ գույքի նկատմամբ սեփականության իրավունքը փոխանցվում է պետությանը:-