UWC Dilijan-ն իր տասնամյակը նշում է առանց իր հիմնադիր Ռուբեն Վարդանյանի, ով բանտարկված է Բաքվում

Արմինֆո.Դիլիջանի միջազգային դպրոցն (UWC Dilijan) իր տասնամյակը նշում է առանց իր հիմնադիր, բարերար Ռուբեն Վարդանյանի, ով այսօր պատանդ է պահվում Բաքվի բանտում:

Հայաստանում դպրոց հիմնելու գաղափարը Ռուբեն Վարդանյանի եւ նրա կնոջ ՝ Վերոնիկա Զոնաբենդի մոտ ծագել է դեռեւս 2006 թվականին։ Դրան աջակցել են ավելի քան 300 բարերարներ տարբեր երկրներից, և արդեն 2014 թվականին UWC Dilijan-ը բացեց իր դռները ՝ դառնալով UWC 14-րդ քոլեջը: Դրա շենքը կառուցվել է մասնավոր միջոցներով, որից 180 միլիոն ԱՄՆ դոլարը Ռուբենի և Վերոնիկայի ընտանիքի միջոցներն են:

Պատահական չէ, որ դպրոցը կառուցվել է Դիլիջան քաղաքում, չէ որ այդ վայրը ժամանակին եղել է Մետաքսի մեծ ճանապարհի կանգառներից մեկը ։ Հայաստանը հնուց ի վեր եղել է մի վայր, որտեղ հանդիպում են տարբեր քաղաքակրթություններ ՝ եվրոպական, ռուսական, օսմանյան և պարսկական, ուստի դպրոցը մարմնավորել է տարբեր ժողովուրդների բարեկամության գաղափարը: Դպրոցի առաքելությունն է հասնել ավելի խաղաղ, արդար, սոցիալապես և էկոլոգիապես պատասխանատու աշխարհակարգի ՝ բազմակողմանի կրթության միջոցով, որը հիմնված է բարձրագույն ակադեմիական չափանիշների և խորը միջմշակութային փոխըմբռնման վրա:

Հոբելյանի կապակցությամբ ԱրմԻնֆո-ի թղթակիցը եղել է հեղինակավոր դպրոցում և անձամբ ծանոթացել կրթական հաստատության պայմաններին, որի նպատակն է խթանել կրթությունը Հայաստանում:

UWC Dilijan քոլեջի տնօրեն Ադամ Արմանսկին լրագրողների հետ զրույցում հիշեցրել է, որ դպրոցը ստեղծվել է Վարդանյանի եւ Զոնաբենդի կողմից՝ տասը տարի առաջ ՝ Հայաստանը միջազգային կրթության կենտրոն դարձնելու եւ երկիրը միջազգային ասպարեզում հանրահռչակելու նպատակով։

Անդրադառնալով ԱրմԻնֆո-ի հարցին, թե արդյոք անցյալ տարվա սեպտեմբերին Լաչինի միջանցքը հատելու փորձի ժամանակ  ադրբեջանական կողմից Ռուբեն Վարդանյանի անօրինական ձերբակալությունը ազդել է դպրոցի գործունեության վրա, Արմանսկին խոստովանել է, որ UWC Dilijan-ը եւ Դիլիջանի համայնքը ցնցված էին այդ լուրից: "Մենք՝ դպրոցում, նաեւ համայնքը, ընդհանուր առմամբ, ցնցված էինք այդ լուրից ։ Սա ակնհայտ է, քանի որ Վարդանյանը UWC Dilijan-ի հիմնադիրն է։ Բայց կարող եմ ասել, որ, ընդհանուր առմամբ, դպրոցի գործունեության վրա նրա կալանքը չի ազդել, քանի որ Վարդանյանն ու իր թիմը ամուր հիմքեր են դրել մեր գործունեության համար, և մենք աշխատում ենք բնականոն հունով", - ասել է միջազգային դպրոցի տնօրենը, հավելելով, որ այս 10 տարիների գործունեության ամենալուրջ մարտահրավերները եղել են կորոնավիրուսի համավարակը և Արցախի շուրջ պատերազմը։

Դիլիջանի միջազգային դպրոցը, իր դռները բացելով 49 երկրների 94 ուսանողների առջև, 2014 թվականին դարձել է "Միացյալ համաշխարհային քոլեջներ" (UnitedWorldColleges) միջազգային ցանցի 18 դպրոցներից մեկը և UWC ցանցի առաջին դպրոցը հետխորհրդային տարածքում և Մերձավոր Արևելքում:

Տասը տարի անց, արդեն այս տարի դպրոցն ունի 927 շրջանավարտ՝ 125 երկրից, ընդ որում, շրջանավարտների 98% - ը ընդունվել է աշխարհի լավագույն բուհեր: Եվ, նույնիսկ, կան դեպքեր, երբ ուսանողը Դիլիջանում դպրոցն ավարտելուց հետո բարձրագույն կրթություն է ստացել այլ երկրում և արդեն որպես դասախոս վերադարձել Հայաստան կամ որոշակի ոլորտում նեղ պրոֆիլի մասնագետ:

Դպրոցը կրթություն ստանալու հնարավորություն է ընձեռում ոչ միայն օտարերկրացիներին, այլև Հայաստանի և Արցախի մեր հայրենակիցներին: Այսօրվա դրությամբ 160 երիտասարդներ հնարավորություն են ունեցել որակյալ կրթություն ստանալ Դիլիջանի դպրոցում և ցանցի այլ դպրոցներում և ընդունվել հեղինակավոր բուհեր: Ընդ որում, շատերը սովորել են անվճար ՝ դպրոցի հոգաբարձուների, այդ թվում ՝ Վարդանյան ընտանիքի տրամադրած կրթաթոշակների հաշվին։

Դպրոց այցելության ընթացքում դպրոցի առաջին և երկրորդ կուրսերի ուսանողուհիներ Օռնելա Զուրաբյանը՝ Ռուսաստանից, և Աննա Մաքարթնին՝ ԱՄՆ-ից, ԱրմԻնֆո-ի թղթակցին ցույց են տվել դպրոցը և պատմել, թե ինչու իրենց ընտրությունը կանգ առավ հենց UWC Dilijan-ի վրա: Ըստ Օռնելայի՝ դպրոց ընդունվելն իր ներքին երազանքն էր, և միայն երկրորդ փորձից կարողացավ հաղթահարել մրցույթը։ "Հայտը ես ներկայացրել եմ Ռուսաստանի ազգային կոմիտեի միջոցով, որը թույլ չի տալիս ընտրել, թե որ քոլեջն ես ուզում ընդունվել։ Սակայն, կա հնարավորություն նշել առաջնահերթությունը ցուցակում, եւ, բնականաբար, ես չհապաղեցի նշել Դիլիջանի դպրոցը և դրա համար մի քանի պատճառ ունեի ։ Նախ, ես շատ էի ուզում այս երկու տարին լինել իմ պատմական հայրենիքում, ավելի լավ ճանաչել այն։ Բացի այդ, UWC Dilijan - ը համակարգի նորագույն դպրոցներից մեկն է եւ ամենամեծ կամպուսով, էլ չեմ ասում ունկնդիրների նկատմամբ վերաբերմունքի մասին", - պատմել է առաջին կուրսի ուսանողուհի Օռնելան, հավելելով, որ դպրոցում սովորելիս օգտվում է մասնակի կրթաթոշակից։

Իսկ Դիլիջանի դպրոցում երկրորդ տարին գտնվող Աննան նշել է, որ վարկանիշում առաջին տեղը նշել է Հայաստանը, քանի որ շատ քիչ բան գիտեր նրա մասին և ցանկանում էր ընդլայնել իր գիտելիքները: "Ինձ համար Հայաստանը նոր բան բացահայտելու հնարավորություն է դարձել։ Հաճախ չէ, որ արտասահմանցի ուսանողներն ընտրում են Հայաստանը կրթություն ստանալու համար", - կիսվել է Աննան։ Հայաստանի մասին իր տպավորությունները պատմելու խնդրանքին ի պատասխան՝ Աննան նշել է, որ իրեն շատ է դուր գալիս հայկական հողում: Նրա խոսքով ՝ այստեղ ամեն ինչ շատ է տարբերվում նրանից, ինչ ԱՄՆ-ում է ։ "Ինձ շատ դուր եկավ ձեր երկիրը, մշակույթը, մարդիկ։ Մեր դպրոցում շատ են հայ աշակերտները, և նրանց հայրենասիրությունը շատ տպավորիչ է: Սիրում եմ կերակրատեսակները: Ես մեկնելիս կուզենայի այն ինձ հետ տանել, բայց  ամեն ինչ չես տանի", - հումորով նշել է դպրոցի աշակերտուհին։ Նրա խոսքով ՝ երբ Երևանում է լինում, անպայման Հայաստանի պատկերներով հուշանվերներ է գնում, որպեսզի մեկնելուց հետո վառ տպավորություններ պահի երկրի մասին:

Ճշտմանը, թե արդյոք կցանկանար երբևէ վերադառնալ Հայաստան, Աննան նշել է, որ ապագայում մտադիր է զբաղվել մարդու իրավունքների պաշտպանությամբ, և չի բացառվում, որ իր գործունեության բերումով վերադառնա այստեղ:

Դպրոցի աշակերտները ներկայացրել են նաև իրենց ուսումնական հաստատության հետաքրքիր ավանդույթները: Նրանց խոսքով ՝ իրենց կամպուսը բաժանված է երկու մասի ՝ հյուսիսային և հարավային, և բնակելի տնակները մի կողմից կոչվում են Հայաստանի տարածքում հոսող գետերի, մյուս կողմից ՝ լեռների անուններով ։ Ավելին, եթե դպրոցում կան հակամարտող երկրների աշակերտներ, ապա նրանց անպայման տեղավորում են նույն սենյակում ՝ այդպիսով նպաստելով շփումների հաստատմանն ու հաշտեցմանը:

Գոյության այս տասը տարիների ընթացքում Դիլիջանի դպրոցը թույլ է տվել 387 աշակերտի կրթություն ստանալ 100% զեղչով, ևս 613 ուսանողի ՝ մասնակի զեղչով, իսկ 153-ը վճարել է երկամյա ուսուցման ամբողջ արժեքը: Այս տարի 100% զեղչից կօգտվի 68 աշակերտ, ևս 104 - ը կստանան մասնակի զեղչ, իսկ 52-ը կվճարեն ամբողջական զեղչի համար: Ընդհանուր առմամբ, 2024-25 ուսումնական տարում դպրոցում կրթություն կստանա 224 ուսանող՝ 80 երկրից, ընդ որում,  18-ը ՝ Հայաստանից, իսկ 6-ը ՝ Արցախից: Ընդհանուր առմամբ 10 տարվա աշխատանքի ընթացքում կրթաթոշակների տրամադրման համար հատկացվել է 37,407,801.50 ԱՄՆ դոլար, ընդ որում, 6,541,740 ԱՄՆ դոլար է ուղղվել հայ ուսանողներին կրթաթոշակների տրամադրմանը:

UWC Dilijan-ի ստեղծմամբ բացվել է 1700 ժամանակավոր եւ գրեթե 300 մշտական աշխատատեղ ։ Դպրոցը մեծ ազդեցություն է ունեցել նաև քաղաքի զարգացման վրա, այդ թվում ՝ նոր ենթակառուցվածքների ստեղծման տեսանկյունից ՝ ինչպես զբոսաշրջային, այնպես էլ կրթական: Բացի այդ, դպրոցի և քաղաքի համայնքի միջև ձևավորվել է արդյունավետ համագործակցություն: Համայնքի երեխաները մասնակցում են UWC Dilijan-ի -ի կողմից անցկացվող միջոցառումներին, ինչպես նաև օգտվում են անգլերենի դասընթացներում անվճար սովորելու հնարավորությունից:

Դիլիջանն ընդգրկված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կրթական քաղաքների ցանկում ։ UWC Դիլիջան կամպուսը նախագծվել է բրիտանացի հայտնի ճարտարապետ Թիմ Ֆլինի կողմից ։ Դպրոցի գերժամանակակից ճարտարապետությունը Հայաստանին բերել է մի շարք մրցանակներ, մասնավորապես ՝ BREEAM 2015 էկոլոգիական կառուցվածքի ստանդարտի վկայագիր, 2015 GRAY GREEN ROOF LEADERSHIP մրցանակ Trend Setting Architecture անվանակարգում, 2015 EUROPEAN PROPERTY AWARD մրցանակ Public Service Development անվանակարգում, 2016 FIABCIWorldPrixd Excellence մրցանակ Public Infrastructure անվանակարգում և 2017 Build School Silver Award մրցանակ շինարարության բարձր որակի համար: