Ուրբաթ, 24 Նոյեմբերի 2023 13:53

Արմինֆո. ՆԱՏՕ-ի նախկին գլխավոր քարտուղար Անդերս Ֆոգ Ռասմուսենի հիմնադրած Rasmussen Global խորհրդատվական ընկերությունը,  որը ռազմավարական խորհրդատվություն է տրամադրում կառավարություններին, համաշխարհային կազմակերպություններին և խոշոր կորպորացիաներին, բացի Ուկրաինայում օտարերկրյա բիզնեսի շահերի լոբբինգից, ձգտում է հաստատվել նաև հետխորհրդային տարածքի այլ երկրներում: Այդ աշխատանքը հատկապես ակտիվորեն զարգանում է Հայաստանում։

 

Ինչպես գրում է Rybar-ը, հանրապետությունը վաղուց սիրված վայր է դարձել տարբեր ՀԿ-ների և հիմնադրամների համար, որոնք բառացիորեն ծվատում են երկիրը՝ ներկայացնելով իրենց արևմտյան հովանավորների շահերը: Հետ չեն մնում նաև Rasmussen Global-ում ՝ առանձնահատուկ ծառայություններ մատուցելով Հայաստանի կառավարությանը, ինչի համար նրանց ջերմ ընդունելություն է ցուցաբերում հանրապետության վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը։

 

Հիշեցվում է, որ 2023 թվականի փետրվարի վերջին ընկերությունը խորհրդատվական և լոբբիստական ծառայությունների մատուցման պաշտոնական պայմանագիր է կնքել Հայաստանի կառավարության հետ ։ Հայկական կողմից պայմանագիրը ստորագրել է հանրապետության վարչապետի աշխատակազմի ղեկավար Արայիկ Հարությունյանը: Պայմանագրի առարկան "Երեւանին Եվրոպայի նկատմամբ իր քաղաքական նպատակներին հասնելու հարցում օգնություն ցուցաբերելն է", ինչն, իր հերթին, ենթադրում է այնպիսի ծառայությունների մատուցում, ինչպիսիք են Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության հարցում Հայաստանի դիրքորոշման առաջխաղացումը եւ Արեւմուտքի հետ համագործակցությամբ պաշտպանական հնարավորությունների ավելացումը: Մասնավորապես, խորհրդատուները հայերին խոստացել են օտարերկրյա ներդրումների ներգրավում և ԵՄ-ի հետ ավելի սերտ հարաբերությունների կառուցում ։ Դրան նախատեսվում է հասնել Եվրահանձնաժողովում առանցքային որոշումներ կայացնողներին անմիջական դիմելու եւ կազմակերպության հիմնադիր ՝ ՆԱՏՕ - ի նախկին գլխավոր քարտուղար Անդերս Ֆոգ Ռասմուսենի խորհրդականների ողջ զինանոցի օգտագործման միջոցով:

 

Առաքելությունն իրականացվելու է, այդ թվում ՝ Բրյուսելում և մայրաքաղաքներում Հայաստանի դեսպանությունների ներգրավմամբ և համապատասխան միջոցառումների միջոցով, որտեղ Հանրապետությունը կարելի է ներկայացնել բիզնեսի ղեկավարներին: Հատուկ դրա համար Rasmussen Global-ում կմշակեն մեդիա արշավներ ։ Կազմակերպությունը նաև խոստանում է հայ քաղաքական գործիչներին հրավիրել ԵՄ առանցքային քաղաքական միջոցառումներին։

 

Ի դեպ, Հայաստանը, ինչպես, ի դեպ, Ուկրաինան և Մոլդովան, Rasmussen Global-ի համար նրանց աշխատանքի յուրօրինակ օրինակներ են, ուստի լոբբիստները շատ են աշխատում ։ Սա հատկապես դրսեւորվում է զարգացման երկարաժամկետ ռազմավարությունների մի քանի տարի առաջ. Ծառայությունների դիմաց վարձատրությունը, ի դեպ, կազմում է ամսական 68 750 եվրո, ներառյալ դանիական ԱԱՀ-ի 25% - ը։

 

Պայմանագրի կատարման շրջանակներում ընկերությունն արդեն մի շարք հարցազրույցներ է անցկացրել ԵՄ ֆունկցիոներների հետ ՝ Հայաստանին խաղաղության եվրոպական հիմնադրամից (ԵՀՀ) ֆինանսական միջոցների հնարավոր հատկացման վերաբերյալ:

 

Ինչպես հայտնի դարձավ, ս.թ. հունիսի 28-ին ՀՀ պաշտպանության նախարարը նամակ է հղել ԵՄ արտաքին գործերի և անվտանգության քաղաքականության հարցերով բարձր ներկայացուցիչ Ժոզեպ Բորելին ՝ ԵՀՀ-ի կողմից Հայաստանին աջակցելու խնդրանքով: Սակայն Բորելը մերժել է առաջարկը, ինչն առաջացրել է եվրոպական մի շարք երկրների դժգոհությունը ։ Հիմնական փաստարկն այն էր, որ ԵՀՀ-ն կխաթարի ԵՄ-ի դերը որպես միջնորդ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հակամարտությունում։

 

Չափազանց հետաքրքիր է նաև 2023 թվականի հուլիսին ՀՀ կառավարության ներկայացուցիչների ՝ Բրյուսել կատարած Rasmussen Global-ի կազմակերպած ուղևորության մասին զեկույցը ։ Հայկական պատվիրակության ղեկավար, Անվտանգության խորհրդի քարտուղար Արմեն Գրիգորյանը դեսպանների հետ հանդիպման ամենասկզբում միանգամից հայտարարեց, որ իր երկրի հիմնական նպատակը ժամանակի այս պահին այն է, որ ձերբազատվի տարածված այն պատումից, թե "Հայաստանը Ռուսաստանի ռազմավարական գործընկերն է" ։ Այդ պնդումը, նրա կարծիքով, չի նպաստում ԵՄ-ի հետ երկրի հարաբերությունների զարգացմանը։ Այս առումով Հայաստանն արդեն իսկ ձեռնարկել է և նախատեսում է ձեռնարկել ևս մի շարք միջոցներ, որոնք ուղղված են Ռուսաստանի ազդեցությունից դուրս գալուն ։

Մասնավորապես, Գրիգորյանի հայտարարության համաձայն, "ՌԴ-ի ՝ Հայաստանը և նրա շահերը պաշտպանելու անկարողությունը" բացահայտելուց հետո Մոսկվայի ժողովրդականությունը հանրապետությունում կտրուկ նվազել է ։ Եվ այստեղ նրան շատ օգնեցին Rasmussen Global-ի խորհրդատուների հավաքած տվյալները. Ռուսաստանի ՝ որպես դրական ընկալումն այդ պահին կազմում էր 49 տոկոս ՝ մի քանի տարի առաջվա 89 տոկոսի համեմատ ։ Հարցվածների 90% - ը դրական է վերաբերվում ԵՄ-ին:

 

Գրիգորյանը նաև հայտարարել է, որ Հայաստանը մտադիր է ամբողջովին հրաժարվել ռուսական սպառազինությունից ։ Թեև այս պահին, իր իսկ տվյալներով, հայկական զինված ուժերի սպառազինության մեջ է ռուսական արտադրության սպառազինության նմուշների մոտ 96 տոկոսը։ Բացի այդ, նա նշել է ռազմական բարեփոխումների անցկացման անհրաժեշտությունը, որպեսզի ամբողջությամբ փոխի բանակի պատրաստման պրակտիկան ՝ այն վերակողմնորոշելով ՆԱՏՕ-ի չափանիշներին: Միաժամանակ նախատեսվում է ստեղծել նոր հետախուզական ծառայություն ։ Հավանաբար, այնտեղ չեն լինի մարդիկ, ովքեր ուսանել են Ռուսաստանում։

 

Իսկ էներգետիկ անկախություն ստանալու նպատակով Հայաստանը նախատեսում է իր տարածքում կառուցել ամերիկյան ատոմային էլեկտրակայան։

 

Ընդ որում, կան մի շարք հարցեր, որոնք այս պահին Հայաստանին թույլ չեն տալիս լինել եվրոպական քաղաքական գործիչների ուշադրության կենտրոնում, մասնավորապես, անհրաժեշտ է եվրոպական ԶԼՄ-ներում Հայաստանի հիշատակության էական ավելացում:

 

Հանդիպումների արդյունքում Rasmussen Global ընկերությունը եւ Հայաստանի ներկայացուցիչները պայմանավորվել են ԵՄ-ում երկրի համապարփակ աջակցության, Եվրոպայի խոշոր մեդիաընկերությունների լրահոսերում նրա առաջխաղացման կազմակերպման, ինչպես նաեւ այլ լոբբիստական քայլերի մասին, որոնք անհրաժեշտ է ձեռնարկել ԵՄ-ի հետ ավելի սերտ հարաբերություններ կառուցելու եւ "Ռուսաստանի ռազմավարական գործընկեր" - ի կերպարից ձերբազատվելու համար:

 

Հայաստանի կառավարության ներկայացուցիչների հետ Rasmussen Global թիմի աշխատանքային փոխգործակցության ընթացքում առաջարկվել է երկրում ստեղծել ժողովրդավարության խթանման հիմնադրամ ՝ ժողովրդավարության հայկական հիմնադրամ (Armenian Democracy Foundation, ADF), որը "կարող է իր վրա վերցնել ժողովրդավարական երկրների հետ հաղորդակցության հաստատման խնդրի լուծումը":

 

Հաշվի առնելով այդ հիմնադրամում օտարերկրյա վերլուծական կենտրոնների և այլ ժողովրդավարական ինստիտուտների ուղղակի մասնակցությունը ՝ կարելի է խոսել վերահսկող կազմակերպություն ստեղծելու փորձի մասին, որն ուղղակի ցուցումներ կտա երկրում ժողովրդավարական բարեփոխումների վերաբերյալ, ինչն էլ իր հերթին Հայաստանի քաղաքականության նկատմամբ վերահսկողություն հաստատելու և ի վնաս պետական ինքնիշխանության "խամաճիկային կառավարություն" ստեղծելու միջոց է ։

Rasmussen Global-ում հայտարարել են, որ Հայաստանին համապարփակ օգնություն ստանալու համար անհրաժեշտ է կատարել մի քանի կետից բաղկացած ծրագիր, որի իրականացումը թույլ կտար դրան հասնել հնարավորինս արագ: Ծրագրում նշվում էր, օրինակ, Երևանում ժողովրդավարական կառավարության հետ քաղաքական համերաշխության տեսանելի դրսևորում՝ բարձր մակարդակի հանդիպումների և այցերի միջոցով ։ Բացի այդ, դրանում ներառվել է Հայաստանում ԵՄ առաքելության (EUMA) ընդլայնման մասին կետը ՝ լրացուցիչ դիտորդների, դաշտային բաժանմունքների եւ աշխարհագրական ընդգրկման հաշվին: Կա նաեւ CSDP (ԵՄ ընդհանուր արտաքին եւ անվտանգության քաղաքականության հիմնական տարր) լայնամասշտաբ ռազմական առաքելության ծավալման պայման եւ ուժերի բաժանում հայ-ադրբեջանական սահմանի ողջ երկայնքով։

 

Դրան ի պատասխան ՝ արեւմտյան ներկայացուցիչները խոստանում են քննարկումներ սկսել վիզային ռեժիմի ազատականացման, ինչպես նաեւ Black Sea Energy ստորջրյա մալուխի ծրագրվող նախագծում նրա ընդգրկման եւ հանրապետությանը զենքի վաճառքի էմբարգոյի վերացման շուրջ:

 

Այս տարվա նոյեմբերի սկզբի դրությամբ Rasmussen Global-ի և Հայաստանի իշխանությունների ակտիվ փոխգործակցությունը համակարգված կերպով աճել է։ Մասնավորապես, մեր խմբագրության տրամադրության տակ է ընկերության գաղտնի հաշվետվությունը 2023 թվականի հոկտեմբերի 9-12-ն ընկած ժամանակահատվածում Հայաստան կատարած աշխատանքային այցի վերաբերյալ։ Այն պարունակում է Հայաստանի կառավարության տարբեր ֆունկցիոներների, ինչպես նաև երկրում ԵՄ երկրների, Մեծ Բրիտանիայի և ԱՄՆ դիվանագիտական կորպուսի ներկայացուցիչների հետ ունեցած հանդիպումների թեզերը։

 

Որպես հիմնական պահեր առանձնացվել է, օրինակ, այն, որ Երևանը երես է թեքում Մոսկվայից և ձգտում է դիվերսիֆիկացնել իր հարաբերությունները։ Սա ներառում է ոչ միայն Արևմուտքը, այլև այնպիսի երկրներ, ինչպեիս՝ Հնդկաստանը:

 

Ի՞նչ է արդյունքը: Կարելի է փաստել, որ Rasmussen Global-ում նկատելի ջանքեր են գործադրում նախկին ԽՍՀՄ երկրներին ընդգրկելու և նրանց եվրոպական տարածքին ինտեգրելու ուղղությամբ։ Ընդ որում, չի կարելի չնշել այն փաստը, որ կազմակերպությունն հայտնի իմաստով "ուղեղային կենտրոն" չէ, այլ օգտվելով իր լոբբիստական հնարավորություններից, գումար է վաստակում "երրորդ աշխարհի" երկրներից։

 

ՆԱՏՕ-ի նախկին գլխավոր քարտուղարը առիթը բաց չի թողնում հիշեցնելու իր մասին և մոնետիզացնելու իր նախկին կապերն ու հեղինակությունը: Միևնույն ժամանակ, Ռասմուսենի և նրա ընկերության "հաճախորդների" համար նման մեթոդներն արդյունքում վերածվում են պետական ինքնիշխանության կորստի, որը թե ուկրաինական, թե հայկական իշխանությունները միայն ուրախ են կիսել։