Մարդու իրավունքների պաշտպանական կազմակերպությունները դատապարտում են ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարի հայտարարությունները, ով աջակցել է Հայոց Կաթողիկոսի պաշտոնանկությանը

ԱրմԻնֆո. Միջազգային քրիստոնեական համերաշխությունը (CSI) միացել է հայկական և եվրոպական մարդու իրավունքների կազմակերպություններին՝ դատապարտելու համար ԵԱՀԿ գլխավոր քարտուղար Ֆերիդուն Սինիռլիօղլուի մեկնաբանությունները, որոնք, ըստ երևույթին, աջակցություն են հայտնել Հայաստանի կառավարությանը՝ բոլոր հայերի կաթողիկոս և Հայ Առաքելական Եկեղեցու (ՀԱԵ) առաջնորդ Գարեգին Բ-ի պաշտոնանկության հարցում։

Հուլիսի 23-ին հրապարակված հայտարարությունում Հայաստանի քաղաքական իրավունքների կենտրոնի, Հայաստանի Հելսինկյան կոմիտեի, Եվրոպայում կրոնական ազատության ֆորումի և CSI-ի նախագահները արտահայտում են «խորը մտահոգություն» Եվրոպայի անվտանգության և համագործակցության կազմակերպության (ԵԱՀԿ) ամենաբարձր պաշտոնյայի հայտարարությունների վերաբերյալ։

Arminfo-ին հասած CSI-ի հայտարարությունում հիշեցվում է, որ ԵԱՀԿ գլխավոր քարտուղարի դիրքը բացահայտվել է ռուս հումորիստների կողմից կատարված պրանկի ընթացքում, ովքեր զանգահարել են ԵԱՀԿ գլխավոր քարտուղարին՝ ներկայացնելով իրենց որպես Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյան։ Նշվում է, որ զրույցում «Փաշինյան» ներկայացած անձի հետ ԵԱՀԿ ղեկավարը համաձայնել է «ուսումնասիրել», թե ինչպես կարող է իր կազմակերպությունը աջակցել Հայաստանի կառավարությանը կաթողիկոսի պաշտոնանկության հարցում։

«Այն, որ կազմակերպության բարձր պաշտոնյա, որի հիմնական պարտականությունները ներառում են մարդու իրավունքների պաշտպանությունը, նման խնդրանքը—even անցանկալի ձևով—հանգեցնում է խորը մտահոգության և պահանջում է անհապաղ և հրապարակային պարզաբանում», - նշվում է հայտարարության ստորագրողների կողմից։

Չհավանելով զանգահարող հումորիստների օգտագործած խաբեությունը՝ ստորագրողները հայտարարում են, որ Սինիռլիօղլուի խոսքերը «բացահայտում են դիրքորոշում, որը անհամատեղելի է նրա պաշտոնական պարտականությունների հետ»։

Ստորագրողները կոչ են անում Սինիռլիօղլուին՝ հրապարակայնորեն պարզաբանել և հետ վերցնել ցանկացած ենթադրություն, որ ԵԱՀԿ-ն կաջակցի կաթողիկոսի պաշտոնանկությանը կամ այլ կերպ միջամտի ՀԱԵ ներքին կառավարմանը; հաստատել ԵԱՀԿ-ի հանձնառությունը Հայաստանում կրոնական ազատության և համոզմունքների պաշտպանության հարցում՝ համաձայն իր մարդասիրական չափորոշիչների պարտավորությունների; և համագործակցել կաթողիկոսի հետ՝ ապահովելու Հայ Առաքելական Եկեղեցու, նրա հոգևորականների և հավատացյալների իրավունքների լիարժեք հարգանքը։

«Կառավարության գործողությունները ներկայացնում են պետական կազմակերպված փորձ՝ եկեղեցին ենթարկելու կառավարության կամքին, վտանգելով եկեղեցու և պետության բաժանման սկզբունքը, որը ամրագրված է Հայաստանի Սահմանադրությամբ», - նշվում է դիմումի ստորագրողների կողմից։

Հայտարարությանը ստորագրել են CSI-ից Ջոն Էյբները, Եվրոպայում կրոնական ազատության ֆորումից Յան Ֆիգելը, Հայաստանի Հելսինկյան կոմիտեից Սիրանուշ Սահակյանը և ACPR-ից Ռաֆայել Իշխանյանը։

«Հիմա, երբ Նիկոլ Փաշինյանը ապահովել է իր աննախադեպ երրորդ ժամկետը իշխանության, երբեք այսքան կարևոր չի եղել, որ միջազգային ինստիտուտները պատասխանատվության ենթարկեն նրա կառավարությանը։ Մենք հույս ունենք, որ ԵԱՀԿ-ն արագ կվերացնի իր գլխավոր քարտուղարի հայտարարություններից առաջացած շփոթությունը», - նշել է CSI-ի հասարակայնության հետ կապերի տնօրեն Ջոել Վելդկամփը։

CSI-ի հայտարարությունում նաև նշվում է, որ 2025 թվականի մայիսից Փաշինյանի կառավարությունը համակարգված և հետևողական արշավ է իրականացնում Հայ Առաքելական Եկեղեցու դեմ՝ ավելի լայն հարձակման շրջանակներում՝ ուղղված Հայաստանի ժողովրդավարությանը և իրավունքի գերակայությանը։

Փաշինյանը հրապարակայնորեն կոչ է արել բոլոր հայերի կաթողիկոս Գարեգին Բ-ին պաշտոնանկ անել, ներկայացրել է նրա հեռացման քայլերը և առաջադրել անպատասխանատու մեղադրանքներ կաթողիկոսի և բարձրագույն հոգևորականության դեմ։ Կաթողիկոսի և մի քանի եպիսկոպոսների նկատմամբ սահմանվել են արտագնա արգելքներ, իսկ բարձր պաշտոնյա հոգևորականներ ձերբակալվել են քրեական մեղադրանքներով, որոնք, ըստ երևույթին, քաղաքական մոտիվացված բնույթ ունեն։ Հայ Առաքելական Եկեղեցին իր պատմության ընթացքում կարևոր դեր է խաղացել հայերենի, մշակույթի և ազգային ինքնության պահպանման գործում։ Կաթողիկոսը ձգտել է պաշտպանել հայ ժողովրդի իրավունքները, հատկապես նրանց, ովքեր 2023 թվականին էթնիկ զտման ենթարկվեցին Լեռնային Ղարաբաղից։