ԱրմԻնֆո: «Գաղութատիրության» մասին հռետորաբանությունը պահանջում է հետևողականություն, հակառակ դեպքում այն դառնում է քաղաքական նպատակահարմարության և կրկնակի ստանդարտների գործիք: Այս կարծիքը իր Telegram էջում հայտնել է սահմանային տրանսպորտի և էներգետիկ նախագծերի մասնագետ, քաղաքագետ և փիլիսոփայության դոկտոր Վահե Դավթյանը՝ ի պատասխան Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի կողմից ԽՍՀՄ «գաղութային ժառանգության» վրա հարձակումների:
Հայ փորձագետը նշել է, որ Ալիևը, օկուպացված Շուշիում կայացած մեդիա ֆորումում, կրկնել է 19-րդ և 20-րդ դարերի «գաղութային ժառանգությունը», մեղադրելով ԽՍՀՄ-ին հանրապետության ռեսուրսները, մասնավորապես՝ նավթային հարստությունը շահագործելու մեջ:
«Այնուամենայնիվ, հարց է առաջանում. կարո՞ղ է արդյոք ժամանակակից Ադրբեջանը գոյություն ունենալ առանց ռուսական և խորհրդային արդիականացման»: Հենց այս ժամանակահատվածում են դրվել երկրի արդյունաբերական տնտեսության հիմքերը, ստեղծվել է նավթարդյունաբերությունը, զարգացել են ենթակառուցվածքները, կրթական համակարգը և ինժեներական դպրոցը: Այսօր հարմար է խոսել «միլիարդավոր տոննա նավթ արտահանելու» մասին՝ մոռանալով, որ հենց խորհրդային ժամանակաշրջանն էր, որ Ադրբեջանը վերածեց զարգացած էներգետիկ համալիր ունեցող արդյունաբերական հանրապետության, նշեց փորձագետը։
Դավթյանը նշեց, որ այս ամենից անկախ, Ալիևն ինքը իրավացիորեն ուշադրություն է հրավիրում լայնածավալ ռեսուրսների շահագործման բնապահպանական հետևանքների վրա։ Նրա խոսքով՝ սա մեկ այլ հարց է առաջացնում. ինչո՞ւ է ռեսուրսների «գաղութատիրության» մասին խոսակցությունը սահմանափակվում միայն խորհրդային ժամանակաշրջանով։
Այս համատեքստում փորձագետը հիշեցրեց, որ 1994 թվականին ստորագրվեց այսպես կոչված «Դարի պայմանագիրը», որը բացեց Ադրբեջանի նավթային ոլորտը միջազգային կորպորացիաների համար։ Նա հավելեց, որ կոնսորցիումի մեջ մտնում էին 11 խոշոր ընկերություններ, և երկրի էներգետիկ քաղաքականությունը սերտորեն կապված էր արտաքին խաղացողների շահերի հետ։
«Հենց այս փուլն էր, որը նշանավորեց կախվածության նոր մոդելի ձևավորումը։ British Petroleum (BP) ընկերությունը ստանձնեց գլխավոր դեր Ադրբեջանի նավթային ոլորտում։ Միևնույն ժամանակ, չնայած նավթի արտահանումից ստացված մեծ եկամուտներին, Կասպից ծովի բնապահպանական խնդիրները միայն վատթարացել են։ Ավելին, Ալիևն ինքը բազմիցս հայտարարել է, որ Կասպից ծովի մակարդակը մոտենում է 200 տարվա ընթացքում իր ամենացածր կետին», - նշեց Դավթյանը։
Նա ուշադրություն հրավիրեց այն փաստի վրա, որ ադրբեջանական կողմի տրամադրած տվյալների համաձայն՝ Կասպից ծովի մակարդակը վերջին հինգ տարիների ընթացքում իջել է մոտ 1 մետրով, 10 տարվա ընթացքում՝ 1.5 մետրով և 30 տարվա ընթացքում՝ մոտ 2.5 մետրով։ Ընթացիկ անկման տեմպը գնահատվում է տարեկան 20-30 սմ։
«Սա անհարմար հարց է առաջացնում. եթե ռեսուրսների շահագործման խորհրդային մոդելը հայտարարվում է «գաղութային»՝ իր շրջակա միջավայրի հետևանքների պատճառով, ապա ինչպե՞ս պետք է գնահատենք հետխորհրդային մոդելը, որի դեպքում միջազգային կորպորացիաները վերահսկողություն են ձեռք բերել ռազմավարական ոլորտի նկատմամբ։ Նեոգաղութատիրությունը տարբերվում է գաղութատիրությունից նրանով, որ այն տեղի է ունենում ոչ թե վարչական կառավարման, այլ տեխնոլոգիաների, ներդրումների և ռեսուրսների հոսքերի վերահսկողության միջոցով»։
«Գաղութատիրության» մասին հռետորաբանությունը պահանջում է հետևողականություն։ Հակառակ դեպքում այն դառնում է քաղաքական նպատակահարմարության և կրկնակի ստանդարտների գործիք», - եզրափակեց Դավթյանը։
Փորձագետ. Ադրբեջանի քաղաքական ղեկավարությունը բացահայտ հայտարարել է, որ «Հայաստանի օկուպացիան նրանց նոր ազգային նպատակն է»
Փորձագետ. Հայկական հասարակությունը ընկնում է տոտալիտար անվտանգության թակարդը
Փորձագետ․ Փաշինյանի այցը Ռուսաստան նախադրյալներ է ստեղծում երկխոսության վերականգնման համար, բայց հարաբերությունների ջերմացումն, ավելի շուտ, խորհրդանշական բնույթ է կրում
Իրավապաշտպան Ռուբեն Մելիքյանը հեռացվել է ԵՊՀ-ից
Փաշինյանին հեռացրել են "ԻՆՆՈՊՐՈՄ"-ի հյուրերի ցանկից
Զախարովա․ ԵՄ հետ մերձեցման Հայաստանի գիծը ռիսկեր է պարունակում ԵԱՏՄ անդամ երկրների տնտեսական անվտանգության համար
Ժամանակն է, որպեսզի հարավկովկասյան երկրները Հարավային Կովկասի մասին մտածեն որպես մեկ ընդհանուր տարածաշրջանի. Փաշինյան
Փաշինյան․ Հայաստանն ու Ադրբեջանը պետք է հանգիստ թողնեն միմյանց
Մոսկվան Հայաստանի հետ կապված իրավիճակում տեսնում է այն ինտեգրացիոն միավորումներին հարվածելու փորձեր, որոնց մասնակցում է ՌԴ-ն․ Ռուսաստանի նախագահի օգնական
Զախարովա․ Հայաստանը Ռուսաստանի հետ հարաբերություններն ընկալում է որպես գործիք՝ դեպի ԵՄ վերակողմնորոշումը ֆինանսապես ապահովելու համար
Հայաստանի արդարադատության նախարարն ու ԵՄ դեսպանը քննարկել են Երևանի համար վիզաների ռեժիմի ազատականացման օրակարգային հարցեր
Ադրբեջանագետ. Հայաստանի դեմ Ադրբեջանի զավթողական ծրագրերը հնարավոր են դարձել բացառապես Արցախի հարցով Փաշինյանի որոշումների արդյունքում
Զախարովա. Ռուսաստանը բողոքի նոտա է հղել Հայաստանին՝ Գյումրիի «Մայր Հայաստան» հուշահամալիրում տեղի ունեցած վանդալիզմի դեպքի կապակցությամբ
Սամվել Կարապետյանն առաջարկում է ընտրություններից հետո ստեղծել ընդդիմադիր կոալիցիա
Արցախի մշակութային ժառանգության պաշտպանը Մոսկվային կոչ է արել արձագանքել օկուպացված ԼՂՀ-ում Ադրբեջանի կողմից Հայրենական մեծ պատերազմի հուշարձանների ոչնչացմանը
Գլխավոր դատախազությունը դիմել է ԿԸՀ ՝ Ռոբերտ Քոչարյանի նկատմամբ քրեական հետապնդմանը համաձայնության համար
Նիդերլանդների վարչապետն իր աջակցությունն է հայտնել Հայաստանում ժողովրդավարական բարեփոխումների և տնտեսական դիվերսիֆիկացման օրակարգին
"Ժառանգություն". ժամանակն է, որ Հայաստանի ընդդիմությունը ժողովրդին ներկայացնի իրավատեր այլընտրանք՝ լայն-քաղաքական ու վերկուսակցական, հավաքական նորովի առաջնորդությամբ
