
Արմինֆո.Թուրք-հայկական հարաբերությունների կարգավորման հարցերն ու տարածաշրջանային թեմատիկան հունիսի 2-ին կայացած հեռախոսազրույցի ընթացքում քննարկել են Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը և Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը: Այս մասին ասված է Թուրքիայի նախագահի աշխատակազմի հանրային կապերի վարչության հաղորդագրության մեջ:
Էրդողանը նշել է, որ Անկարայի և Երևանի միջև հարաբերությունների կարգավորման գործընթացը շարունակվում է, և քայլեր են ձեռնարկվում ուղիղ առևտուր հաստատելու ուղղությամբ:
Մատնանշելով, որ Թուրքիան ձգտում է տարածաշրջանում խաղաղության և կայունության ապահովմանը՝ Էրդողանը վստահեցրել է, որ Անկարան անփոփոխ կերպով կաջակցի այս ուղղությամբ ձեռնարկվող քայլերին:
Նշվում է, որ զրույցի ընթացքում Փաշինյանը շնորհավորել է Էրդողանին վերջերս անցած Կուրբան բայրամի (Զոհաբերության տոնի) առթիվ:
Մինչդեռ, ըստ Փաշինյանի մամուլի ծառայության, Հայաստանի վարչապետը շնորհավորել է Թուրքիայի նախագահին Կուրբան բայրամի տոնի առթիվ, իսկ Էրդողանը շնորհավորել է Փաշինյանին 51-ամյակի կապակցությամբ:
Հաղորդագրության մեջ ասվում է նաև, որ զրուցակիցները մտքեր են փոխանակել երկկողմ օրակարգի հարցերի շուրջ և գոհունակություն հայտնել շփումների ակտիվացման կապակցությամբ: Մասնավորապես, ընդգծվել են Թուրքիայի փոխնախագահ Ջևդեթ Յըլմազի այցը Հայաստան՝ Եվրոպական քաղաքական համայնքի գագաթնաժողովին մասնակցելու նպատակով, Թուրքիայի և Հայաստանի միջև ուղիղ առևտրի ընթացակարգեր սահմանելու որոշումը, ինչպես նաև Ախալքալաք-Կարս երկաթգծի բացումը՝ Հայաստանից արտահանման և դեպի Հայաստան ներմուծման իրականացման համար:
Բացի այդ, նախօրեին հայտնի է դարձել, որ Կարսի առևտրաարդյունաբերական պալատի հովանու ներքո տեղի է ունեցել Թուրքիայի և Հայաստանի գործարար շրջանակների հանդիպումը:
Ինչպես հայտնում է «Անադոլու» գործակալությունը, Կարսի հյուրանոցներից մեկում կայացած հանդիպմանը մասնակցել են Թուրքիայի ԱԳՆ Կովկասի հարցերով դեպարտամենտի գլխավոր տնօրենի տեղակալ Այշե Ուզերը, Հայաստանի արտաքին գործերի նախարարի խորհրդական Հայկ Դարբինյանը, Կարսի առևտրաարդյունաբերական պալատի (KATSO) նախագահ Կադիր Բոզանը, Թուրքիայի պալատների և բորսաների միության (TOBB) խորհրդի անդամ Սաիմ Օզաքալընը, Իգդիրի, Արդահանի և Էրզրումի առևտրի պալատների ու բորսաների ներկայացուցիչներ, ինչպես նաև գործարարներ երկու երկրներից:
Իր ելույթում Ուզերն ընդգծել է, որ այս հանդիպումը վկայում է այն մասին, որ Թուրքիայի և Հայաստանի միջև հարաբերությունները կրկին հասել են պատմական սահմանագծի, և մատնանշել է երկու երկրների գործարար շրջանակների ներկայացուցիչների՝ նման մակարդակով հանդիպումների կարևորությունը:
Խոսելով Թուրքիայի և Հայաստանի միջև հարաբերությունների կարգավորման գործընթացում մինչ օրս ձեռնարկված քայլերի մասին՝ նա անդրադարձել է նաև բարձր մակարդակի այցերին, որոնք, նրա գնահատմամբ, հարաբերություններին ոչ միայն դիվանագիտական բնույթ են հաղորդում, այլև վերածվում են ապագայի վերաբերյալ մտադրությունների համատեղ հայտարարության:
«Այս քայլերը կնպաստեն ոչ միայն երկու երկրների, այլև ողջ Հարավային Կովկասի և Եվրասիայի բարգավաճմանն ու կայունությանը»,- ասել է նա:
Իսկ Հայաստանի արտաքին գործերի նախարարի խորհրդականը նշել է երկու երկրների միջև հարաբերությունների կարգավորման գործընթացի կարևորությունը այս հանդիպման անցկացման համար. «Մենք՝ Թուրքիան և Հայաստանը, արդյունաբերական և առևտրային համագործակցության հսկայական հնարավորություններ ունենք»: Դարբինյանը նաև ընդգծել է, որ ուղիղ առևտուրը հնարավոր կդառնա երկաթուղային հաղորդակցության շնորհիվ:
Հանդիպմանը մասնակցել են գործարարներ, որոնք ներկայացնում են սննդի արդյունաբերությունը, խմիչքների, շշալցված ջրի, հյութերի, մրգերի, ծխախոտի արտադրությունը, շինարարությունը, զբոսաշրջությունը, ծաղկաբուծությունը և այլ ոլորտներ:
Հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման գործընթացի մեկնարկի մասին 2021 թվականի դեկտեմբերի 13-ին հայտարարել էր Թուրքիայի այն ժամանակվա արտաքին գործերի նախարար Մևլութ Չավուշօղլուն: Միևնույն ժամանակ, նա ընդգծել էր, որ Անկարան Հայաստանի հետ հարաբերությունների կարգավորմանն ուղղված քայլերում գործելու է Ադրբեջանի հետ համակարգված: Կողմերը նշանակել են կարգավորման գործընթացով Թուրքիայի և Հայաստանի հատուկ ներկայացուցիչներ՝ Սերդար Քըլըչին և Ռուբեն Ռուբինյանին, որոնք արդեն բանակցությունների մի քանի փուլ են անցկացրել, սակայն որևէ բեկումնային որոշման դեռևս չի հաջողվել հասնել, բացի ավիաբեռնափոխադրումների և ուղևորափոխադրումների մեկնարկից: Մայիսի 13-ին Անկարան և Երևանը հայտնեցին, որ ավարտել են երկու երկրների միջև ուղիղ առևտրի մեկնարկի նախապատրաստական աշխատանքները: