
Արմինֆո. Հավաքական Արևմուտքը փորձում է Հայաստանում ևս մեկ գաղափարականացված հարթակ ստեղծել Եվրասիայում Ռուսաստանին "զսպելու" համար, կարծում է պատմական գիտությունների թեկնածու, Ռուսաստանի ԱԳՆ ՄԳԻՄՕ - ի Միջազգային հետազոտությունների ինստիտուտի Եվրաատլանտյան անվտանգության կենտրոնի առաջատար գիտաշխատող Սերգեյ Մարկեդոնովը:
Անդրադառնալով մայիսի 28-29-ին Աստանայում կայանալիք ԵԱՏՄ գագաթնաժողովին ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի չմասնակցելու փաստին, քանի որ երկրում նախընտրական քարոզարշավ է ընթանում, և "Քաղաքացիական պայմանագիրը" քարոզարշավի մասնակից է և ֆավորիտներից մեկը, Մարկեդոնովն արձանագրել է, որ այսօր Հայաստանի արտաքին քաղաքականության հետագիծը որոշող առանցքային բառը "դիվերսիֆիկացում" հասկացությունն է: Քաղաքագետը նշել է, որ հանրապետության բարձրագույն ղեկավարները, սկսած Փաշինյանից, չեն հոգնում կրկնել այդ բառը:
"Բայց արժե ուշադրություն դարձնել մեկ հետաքրքիր մանրուքի վրա։ Փաշինյանի թիմի երբեմնի շատ սիրված "Խաղաղության խաչմերուկ" հայեցակարգն սկսել է ավելի հազվադեպ կիրառվել հանրային տիրույթում, քան՝ նախկինում։ Հայաստանն, իհարկե, չի բացառել այն իր արտաքին քաղաքական օրակարգից, բայց այսօր այդ բանաձեւը դառնում է ավելի շուտ հովանոցային հայեցակարգ, այլ ոչ թե գլխավոր հնարային կարգախոս։ Դրա բացատրությունն այնքան էլ բարդ չէ. պաշտոնական Երևանը խաղադրույք է կատարել երկրի ինտեգրացիոն առաջնահերթությունների վերաձևակերպման վրա։ Եվ՝ ոչ Ռուսաստանի հետ մերձեցման օգտին։ Եվ եթե ամերիկյան վեկտորը Իրանի շուրջ վերջին միտումների լույսի ներքո ինչ - որ կերպ խունացել է ու մղվել երկրորդ պլան, եվրոպականը սկսել է փայլել նոր գույներով", - կարծում է փորձագետը։
Ընդ որում, նա կարծում է, որ այստեղ հիմնավոր հարց է ծագում, թե ինչու Փաշինյանը չի արագացնում իր աշխարհաքաղաքական շրջադարձը։ Պատասխանելով իր իսկ հարցադրմանը՝ Մարկեդոնովը նշել է, որ նման աքսելերացիաները վտանգավոր են հատկապես ընտրությունների նախաշեմին։
Նա ուշադրություն է հրավիրել այն հանգամանքին, որ Հայաստանում կառավարող ուժի քվեարկում են ոչ միայն արևմտամետ ՀԿ-ների հաճախորդները, այլեւ շատերը, ովքեր զերծ չեն ռուսամետ համակրանքից եւ տնտեսապես կապված են հենց նույն ԵԱՏՄ-ին (նույնիսկ եթե սույն փաստը նրանք վերլուծաբար չեն գիտակցում)։.
"Այստեղ եւ հիմա» սովորական հաշվեկշռի խախտումը չի բխում Փաշինյանի եւ իր թիմի շահերից։ "Եթե մենք դուրս գանք ԵԱՏՄ-ից, դուրս կգանք ծրագրված, այլ ոչ թե՝ հանկարծակի: Իմ գնահատականն այնպիսին է, որ օբյեկտիվ անհրաժեշտություն, պարզապես, չկա" – հայտարարում է վարչապետը: Եվ, չնայած դրան, Երևանում ընդունում է Վլադիմիր Զելենսկուն և բրյուսելյան եվրաբյուրոկրատիայի առաջատար դեմքերին", - շարունակել է Մարկեդոնովը։
Այնուհետև նա առաջարկել է տեսնել, թե ինչ ունի Հայաստանը Եվրոպական քաղաքական համայնքի և ԵՄ-Հայաստան երևանյան գագաթաժողովների արդյունքում: "2026 թվականի մայիսին ԵՄ-ը Երևանը ներկայացրեց որպես համաեվրոպական երկխոսության հարթակ, իսկ Հայաստանը ՝ որպես եվրոպական քաղաքական ճարտարապետության մաս։ Արդյունքու՞մ: Մտադրությունների մասին վեց ոչ պարտադիր նամակ, Frontex -ի հետ Երևանի աշխատանքային համաձայնագրի նոր տեքստ և վիզային զեկույց: Սա Շենգենյան երկրներ առանց վիզայի մուտքի մասին համաձայնագիր չէ, այլ զեկույց և հայտարարությունների շարք ՝ վիզաների ազատականացման գործընթացը շարունակելու մասին: Հայաստանի իշխանությունները չստացան, նույնիսկ, ուկրաինա-վրաց-մոլդովական սցենարով առանց վիզայի ռեժիմ՝ որպես մրցանակ հունիսի 7-ի ընտրություններին ընդառաջ", - ուշադրություն է հրավիրել քաղաքագետը։
Նրա խոսքով, այսպիսով, Երեւանը եվրոպական, իսկ մտքում՝ նաեւ եվրաատլանտյան տարածության մեջ ընդգրկելու համար որոշակի շահերով աշխատող ինտեգրացիոն սխեմաներ ի հայտ չեկան: "Հայաստանում փորձում են, մեծ հաշվով, ստեղծել Եվրասիայում Ռուսաստանին "զսպելու" ևս մեկ գաղափարականացված հարթակ։ Եվ մեկ նժարին է հայտնվում միանգամայն աշխատող ԵԱՏՄ-ն (ՀԱՊԿ-ին հարցեր կան, բայց այստեղ կարևոր է նպատակադրումը ՝ կամ գլխի հիվանդության բուժումը, կամ գիլյոտինը ՝ որպես արմատական դեղատոմս) և ԵՄ-ԱՄՆ-ՆԱՏՕ-ն ՝ որպես զարգացման նոր պատմական փուլում "Վիլսոնյան" Հայաստանի ինչ-որ թարմացում։ Առավել թվով հայտարարություններ՝ նվազագույն պարտավորություններ", - շարունակել է նա։
Սակայն, Մարկեդոնովը վստահ է, որ վերն ասվածը չի նշանակում, որ Ռուսաստանը պետք է ձեռնամուխ լինի հայ "եվրոպականացնողների" օրակարգին և ինքն սկսի արագացնել Երևանի հետ "ապահարզանը"։ Նրա խոսքով՝ առանց Ռուսաստանի էլ դա ցանկացողները բավականչափ են։ Փորձագետը վստահ է, որ չի կարելի հետևել ուրիշներին, անհրաժեշտ է ձևավորել և առաջ տանել սեփական օրակարգը։
"Հայաստանը ՌԴ-ի համար դեռ կորսված չէ։ Եւ, նույնիսկ, ՔՊ-ի ցանկացած ընտրական հաջողություն (բացի հաղթանակը) չի նշանակի հանրապետությունում ռուսական ազդեցության լիակատար կորուստ: Դրա համար պետք է պայքարել, նախեւառաջ, բացատրելով, որ եվրոպական և եվրասիական ինտեգրման միջեւ չկա իրական ընտրություն", - ասել է նա, միաժամանակ խոստովանելով, որ կա նախկին թեկուզ անկատար առաջնահերթություններից հրաժարվելու փորձ՝ հօգուտ էլիտար գաղափարականացված կառուցվածքի՝ ներքին սոցիալ-քաղաքական բեւեռացման փաթեթով։