Նարեկ Կարապետյան․ Հայաստանի իշխանությունները Հայոց ցեղասպանության զոհերի ճակատագրերը վերածել են քաղաքական գործիքի

Արմինֆո. Հայաստանի իշխանությունները Հայոց ցեղասպանության զոհերի ճակատագրերը դարձրել են քաղաքական գործիք ՝ իրենց օրակարգային հարցերը լուծելու համար։ Այդ մասին Հայոց ցեղասպանության զոհերի հուշահամալիրում լրագրողների հետ զրույցում ասել է "Ուժեղ Հայաստան" կուսակցության վարչության անդամ Նարեկ Կարապետյանը, ով կուսակցության մյուս անդամների հետ եկել է հարգելու սուրբ նահատակների հիշատակը։

Կուսակցության խորհրդի անդամը նշել է, որ Հայոց ցեղասպանության ճանաչումը երկու կարևոր նպատակ ունի. առաջին հերթին, ըստ նրա, այն նպատակ ունի կանխել պատմության կրկնությունը ապագայում։ "Դա անհրաժեշտ է, որպեսզի աշխատեն ցեղասպանության կանխարգելման մեխանիզմները ։ Եվ դրա համար ամենակարևորը նրա միջազգային ճանաչումն է ։ Հայաստանը գտնվում է մի տարածաշրջանում, որտեղ նրան անհրաժեշտ է միջազգային աջակցություն", - նշել է Կարապետյանը։

Երկրորդ, ըստ նրա, կարևոր է հիշել, որ դրանք, պարզապես, թվեր չեն, այլ մարդկանց ճակատագրեր: "Մարդիկ, ովքեր չեն փոխել իրենց հավատը, ազգությունը, լեզուն, և հենց այդ պատճառով էլ կոտորվել են ։ Եվ այդ պատճառով մեզ համար տարօրինակ է, որ այսօր ինչ - որ մարդիկ (Հայաստանի իշխանությունները - խմբ.) կարող են մեկուկես միլիոն հայերի ճակատագիրը վերածել իրենց ընթացիկ հարցերը լուծելու քաղաքական միջոցի", - դժգոհել է կուսակցության խորհրդի անդամը։

Կարապետյանի խոսքով՝ Հայաստանի իշխանությունների կողմից այդ ողբերգությունը մոռացության մատնելը կարող է հանգեցնել իրավական երաշխիքների բացակայության, որ վաղը թշնամին նոր պահանջներ չի ներկայացնի և չի կրկնի արածը: Հենց այդ պատճառով, ինչպես նշել է Կարապետյանը, այսօր Ադրբեջանը հայտարարում է, իբր, 300 000 ադրբեջանցիների Հայաստան վերադառնալու իրավունքի մասին: "Սա ներքին մեծ սպառնալիք է մեր երկրում խաղաղության և մեր երեխաների ապագայի համար ։ Հայաստանի իշխանությունները, ըստ էության, մեզ առաջարկում են մոռանալ մեր անցյալը, մոռացության մատնել մեկուկես միլիոն սպանված հայերի ճակատագիրը ։ Իսկ մեր պահանջը ցեղասպանության ճանաչումն է։ Մեզ պետք է Ցեղասպանության միջազգային ճանաչում, և մեզ պետք է, որ վաղ թե ուշ դա անի հենց Թուրքիան։ Սա տարածաշրջանում արդարության վերականգնման եւ ազգերի միջեւ երկարատեւ խաղաղության հաստատման միակ ճանապարհն է", - հայտարարել է Կարապետյանը։

Քանի որ, ինչպես նկատել է կուսակցության խորհրդի անդամը, մեկուկես միլիոն հայերի ճակատագիրը մոռացության մատնելը նշանակում է թույլ տալ ազգի նույնպես վարվել նաև ապագայում: "Մենք պետք է լավ հարաբերություններ ունենանք տարածաշրջանի հարևանների հետ, բայց այդ հարաբերությունները չպետք է ստեղծվեն արյան վրա, դրանք պետք է հիմնված լինեն արդարության վրա։ Մենք պատրաստ ենք վերականգնել Թուրքիայի հետ հարաբերություններն առանց նախապայմանների, սակայն անհրաժեշտություն կա թուրք հանրության հետ քննարկել ճշմարտությունը։ Ադս ամենը տեղի է ունեցել. մեր նախնիները սպանվել են: Եթե այսօր մենք աչք ենք փակում դրա վրա, ուրեմն թույլ ենք տալիս, որ ապագայում մեզ հետ նույն կերպ վարվեն", - վստահ է Կարապետյանը։

Քաղաքական գործիչն արձագանքել է նաև ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի այն հայտարարություններին, թե "պետք է դադարել հայրենիք փնտրել միջազգայնորեն ճանաչված 29 743 քառ.կմ պետությունից դուրս, քանի որ, հակառակ դեպքում, երկիրը կարող է կորցնել պետականությունը": Այդ առնչությամբ Կարապետյանը վարչապետի ուշադրությունը հրավիրել է այն հանգամանքի վրա, որ Ցեղասպանության ճանաչումն ու տարածքային նկրտումները տարբեր են։ "Մեզ պետք է Հայոց ցեղասպանության ճանաչում ՝ արդարությունը վերականգնելու համար։ Հայաստանը տարածքային հավակնություններ չունի որևէ տարածաշրջանային երկրի նկատմամբ,  մենք արդարություն ենք պահանջում", - եզրափակել է կուսակցության խորհրդի անդամը։

Հիշեցնենք, որ Օսմանյան կայսրությունում Հայոց ցեղասպանությունը 20-րդ դարի առաջին ցեղասպանությունն էր։ 1915 թվականի ապրիլի 24-ին Օսմանյան կայսրության մայրաքաղաք Կոստանդնուպոլսում սկիզբ դրվեց կայսրության հայ հպատակների ոչնչացմանը, որը սկսվեց հայ մտավորականների ՝ գրողների և բանաստեղծների, ճարտարապետների և խորհրդարանականների ձերբակալություններով, իսկ հետո վերածվեց հայերի լիակատար բնաջնջման: Թուրքական իշխանությունների այս գործողությունների արդյունքում ավելի քան 1,5 մլն հայեր տեղահանվեցին, սովից ու խոշտանգումներից մահացան։

Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչել են Եվրոպայի խորհուրդը (1998, 2001), Եվրախորհրդարանը (1987, 2000, 2002, 2005), ՄԱԿ-ի խտրականության կանխարգելման և փոքրամասնությունների պաշտպանության ենթահանձնաժողովը, Եկեղեցիների համաշխարհային խորհուրդը, Հարավային Ամերիկայի երկրների խորհրդարանական կոալիցիան, Լատինական Ամերիկայի խորհրդարանը (2015):

 Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչվել և դատապարտվել է աշխարհի բազմաթիվ երկրների և ազդեցիկ միջազգային կազմակերպությունների կողմից: Առաջինը հայերի զանգվածային սպանությունները պաշտոնապես ճանաչել և դատապարտել է Ուրուգվայի խորհրդարանը (1965) ։ Հայերի բնաջնջումը պաշտոնապես ճանաչել են որպես ցեղասպանություն (միջազգային իրավունքի համաձայն) և դատապարտել ՝ Ավստրիան (խորհրդարանական խմբակցությունների նախագահների համատեղ հայտարարություն, 2015), Արգենտինան (2 օրենք, 5 բանաձև; 2004, 2007), Հայաստանը (1964 թվական ԽՍՀՄ կազմում, 1988, 1990), Բելգիան (1998, 2015), Բուլղարիան (2007, 2015), Բոլիվիան (2014), Բրազիլիան (2015), Վատիկանը (2015), Վենեսուելան (2005),Գերմանիան (2016), Հունաստանը (1996), Իտալիան (2000, 2019), Կանադան (2019), Կիպրոսը (1975, 1982), Լատվիան (2021), Լիբանանը (1997), Լիբիան (2019), Լիտվան (2005), Լյուքսեմբուրգը (2015), Նիդերլանդները (2004, 2018), Պարագվայը (2015), Լեհաստանը (2005), Պորտուգալիան (2019), Ռուսաստանը (1995), Սիրիան (2020), Սլովակիան (2004), ԱՄՆ (2019, 2021), Ուրուգվայը (1965), Ֆրանսիան (1998, 2000, 2001, 2006), Չեխիան (2015, 2017, 2020), Չիլին (2007), Շվեյցարիան (2003), Շվեդիան (2010): Թուրքիան շարունակում է մարդկության դեմ այդ հանցագործության ժխտման քաղաքականությունը։ Ամեն տարի այդ օրը Հայաստանում և Սփյուռքում անցկացվում են Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին նվիրված միջոցառումներ: