
Արմինֆո. 2026 թվականի հունիսի 7-ին հայ ժողովուրդը պետք է «այո» ասի Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հաստատված խաղաղությանը։ Այս մասին ապրիլի 20-ին ֆեյսբուքյան իր էջում հայտարարել է ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը՝ ներկայացնելով երկրում իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության նախընտրական ծրագիրը։
Վարչապետի խոսքով՝ այդ խաղաղությունը դեռևս փխրուն է, խոցելի և մշտական ուշադրություն է պահանջում։ «Հունիսի 7-ին գնացեք ընտրական տեղամասեր և դարձեք խաղաղության տերը՝ քվեարկելով հօգուտ «Քաղաքացիական պայմանագրի»,- նշել է Փաշինյանը՝ հավելելով նաև, որ իշխող կուսակցության գաղափարական հիմքը «Իրական Հայաստանի» թեզն է և ամիսներ առաջ ընդունված երկրի տնտեսության ինստիտուցիոնալ փոփոխությունների դոկտրինը։
Վարչապետն ընդգծել է, որ «Քաղաքացիական պայմանագրի» 2026-2031 թվականների ծրագրի անկյունաքարը լինելու է խաղաղության ինստիտուցիոնալացումը։ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության գործընթացը սկսվել էր դեռևս 2024 թվականին, երբ Տավուշի մարզում մեկնարկեց սահմանազատման և սահմանագծման գործընթացը, և ստորագրվեց սահմանազատման համատեղ հանձնաժողովների աշխատանքի կանոնակարգը։ Այդ գործընթացը շարունակվեց 2025 թվականին, երբ օգոստոսի 8-ին Վաշինգտոնում տեղի ունեցավ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության և միջպետական հարաբերությունների հաստատման մասին համաձայնագրի նախաստորագրման արարողությունը և հաստատվեցին տարածաշրջանում տրանսպորտային հաղորդակցությունների ապաշրջափակման սկզբունքները։ Դրանով իսկ, ինչպես նկատել է կառավարության ղեկավարը, սկսվեց հաղորդակցությունների ապաշրջափակման գործընթացի ինստիտուցիոնալացումը, որն ունի դե յուրե պարտադիր կատարման ենթակա բազա։ Կողմերն ընդունում են, որ Հայաստանի սահմանները համադրելի են Խորհրդային Հայաստանի սահմանների հետ, իսկ Ադրբեջանինը՝ Խորհրդային Ադրբեջանի սահմանների հետ։
Խաղաղության գործընթացի ինստիտուցիոնալացման նպատակով Փաշինյանն առաջին հերթին մատնանշել է սահմանազատման և սահմանագծման գործընթացի հետևողական իրականացման, TRIPP ծրագրի կենսագործման, Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության պայմանագրի վերջնական ստորագրման ու վավերացման, ինչպես նաև Վաշինգտոնում ձեռք բերված պայմանավորվածությունների փուլային իրականացման անհրաժեշտությունը։
Վարչապետը նաև նշել է, որ չպետք է սահմանափակվել նշված քայլերով։ Խաղաղության գործընթացում ոչ պակաս կարևոր ավանդ պետք է դառնան երկու երկրների քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչների միջև շփումները, փոխադարձ առևտրի շարունակումն ու զարգացումը, քաղաքական, մշակութային և հումանիտար երկխոսության իրականացումը։ «Քաղաքացիական պայմանագիրը» կաջակցի այդ գործընթացներին։ «Ուրախությամբ պետք է փաստեմ, որ որոշ ծրագրեր արդեն իսկ իրականություն են դառնում. քայլ առ քայլ հաստատվում է փոխադարձ առևտուրը, կոնկրետ ուրվագծեր են ստանում քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչների հանդիպումները։ Հույս ունեմ, որ ապագայում կապեր կհաստատվեն նաև երկու պետությունների գործարարների միջև»,- ասել է ՀՀ վարչապետը։